L007.155詞義珍寶藏 C3.5S
請完整直譯成漢語，藏文不對照輸出，如遇種子字，咒語，以（藏文，梵文擬音，梵文天城體，漢語字面意義，漢語擬音）五種形式顯示： ༄༅། །ཚིག་དོན་རིན་པོ་ཆེའི་བང་མཛོད་བཞུགས་སོ། །«དགེའོ། །ཤོག་སྐྱའི་སྐོར།
«རྒྱ་གར་སྐད་དུ། རཏྣ་སམ་བྷ་ཏྲ་ཀོ་ཤ་ནཱ་མ། བོད་སྐད་དུ། ཚིག་དོན་རིན་པོ་ཆེའི་བང་མཛོད་ཅེས་བྱ་བ། དཔལ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཤེས་བྱའི་དཀྱིལ་འཁོར་མ་ལུས་རབ་གཟིགས་ཤིང༌། །སྐུ་གསུམ་མཛད་པའི་ཕྲིན་ལས་བཟང་པོ་ཅན། །ཀུན་བཟང་རྒྱལ་བ་ལོངས་སྐུ་རིགས་ལྔའི་ཚོགས། །རིག་འཛིན་བླ་མ་རྣམས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །བདག་བློའི་རྣམ་དཔྱོད་ལྡེ་མིག་བཟང་པོ་ཡིས། །མཁའ་འགྲོ་སྙིང་ཏིག་རིན་ཆེན་སྒོ་ཕྱེ་སྟེ། །ཚིག་དོན་རྣམ་བཀྲའི་འབྱོར་ཚོགས་དཔག་མེད་ཀྱིས། །སྐལ་ལྡན་སྐྱེ་བོའི་ཡིད་རབ་ཚིམ་པར་བྱ། །དེ་ལ་འཁོར་འདས་གཉིས་ཀྱི་སྔོན་རོལ་ན། །གཤིས་ཀྱི་གནས་ལུགས་བསྟན་པ་དང་གཅིག །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་གྲོལ་ཚུལ་དང་གཉིས། ཁམས་གསུམ་འཁོར་བའི་འཁྲུལ་ཚུལ་དང་གསུམ། སེམས་ཅན་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དང་བཞི། ལམ་དང་སྒོ་གང་ནས་སྣང་ཚུལ་དང་ལྔ། ཡུལ་གང་ལ་སྣང་ཚུལ་དང་དྲུག །ཚེ་འདིར་ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་བླང་ཚུལ་དང་བདུན། བར་དོར་ཇི་ལྟར་འཆར་ཚུལ་དང་བརྒྱད། རང་བཞིན་སྤྲུལ་སྐུའི་སྣང་ཚུལ་དང་དགུ །གྲོལ་ས་གང་དུ་འབྲས་བུ་ཐོབ་ཚུལ་དང་བཅུ་ལས། དང་པོ་ནི་སྟོང་གསལ་འདུས་མ་བྱས་པའི་ཀ་དག་ནམ་མཁའ་རྣམ་པར་དག་པ་ལྟ་བུའི་ངང་ནས། འོད་གསལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སྣང་བ། ཉི་ཟླ་གཟའ་སྐར་ལྟར་ནང་གསལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འོད་ལྔ་མ་འགགས་ཤིང༌། ཐུགས་རྗེ་རིག་པའི་སྙིང་པོ་ཅན་དུ་བཞུགས་ཏེ། རྩ་བའི་རྒྱུད་རིག་པ་རང་ཤར་ལས། གདོད་མ་ངོ་བོ་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་དག་པའི་གནས་ལུགས་འདི་ལྟ་སྟེ། རྒྱ་མ་ཆད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སངས་རྒྱས་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཉིད་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་རིག་པ། དག་པ་ཆེན་པོའི་སྣང་བ། ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པའི་ལྟ་བ། ཡངས་པ། གསལ་བ། མི་འགྱུར་བ། ཡེ་ཤེས་མི་འགག་པ། མི་འཁྲུལ་བའི་ཆོས་ཉིད། ཕྱི་རྒྱ་མ་རལ་བ། ནང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འོད་ལྔ་མ་འགག་པ། སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོར་བཞུགས་སོ་ཞེས་པ་དང༌། སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས། གདོད་མའི་ཀ་དག་ཆེན་པོ་ལ། །རང་བཞིན་ཉིད་ནི་འདི་ལྟ་བུ། །སུས་ཀྱང་མ་བྱས་རང་གསལ་བར། །ཡེ་ཉིད་ནས་ནི་རང་བཞིན་ནོ་ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་གསུམ་དུ་བཞུགས་ཏེ། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། གཞི་གནས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་གསུམ་སྟེ། ངོ་བོ་ཀ་དག་གི་ཡེ་ཤེས་དང༌། །རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང༌། །ཐུགས་རྗེ་རང་སྣང་གི་ཡེ་ཤེས་སོ།
以下是直譯：
༄༅། 珍貴詞義寶藏在此。«善哉。紙張部分。
«梵語：（ratna sambhatra kosha nama，रत्न सम्भत्र कोश नाम，寶藏名，拉特納桑巴特拉科夏那瑪） 藏語：名為珍貴詞義寶藏。向偉大的吉祥金剛持敬禮。
完全洞察一切知識之壇城， 具有三身事業善妙功德， 普賢王如來報身五部眾， 持明上師們，我向您們頂禮。
以我智慧辨別之良鑰， 開啟空行心要珍寶門， 以無量詞義多彩財富， 滿足具緣眾生之心意。
其中，在輪迴涅槃二者之前： 一、闡述本性實相； 二、普賢解脫方式； 三、三界輪迴迷亂方式； 四、眾生本智存在方式； 五、道與門如何顯現方式； 六、於何境顯現方式； 七、此生如何修行方式； 八、中陰如何顯現方式； 九、自性化身顯現方式； 十、解脫處獲得果位方式。
首先，從空明無為本凈如虛空清凈的狀態中，光明任運成就的顯現，如日月星辰般內明五智光芒不滅，安住于大悲覺性精華中。根本續《自現覺性》中說：
"本初本性法性清凈的實相是這樣的：無邊際智慧任運成就的佛陀，離戲論法性，離邊際覺性，大清凈顯相，無偏執見解，廣大、明晰、不變、智慧不滅、不迷亂的法性，外無破損，內五智光明不滅，安住于身與智慧的本性。"
《燃燈》中說： "本初大本凈中， 自性即是如此， 無人造作自明， 本來即是自性。"
此又安住于本性、自性、大悲三者中。《日月雙運》中說：
"基地智慧有三：本性本凈智慧、自性任運智慧、大悲自顯智慧。"
།ཐུགས་རྗེ་རང་སྣང་གི་ཡེ་ཤེས་སོ། །ཞེས་སོ། །ཡེ་ཤེས་གསུམ་པོ་དེའི་ངོ་བོ་ནི་ཀློང་གསལ་ལས། ངོ་བོ་ཀ་དག་ཡེ་ཤེས་ནི། །མ་རིག་རྟོག་པ་ཀུན་དང་བྲལ། ། རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་ཡེ་ཤེས་ནི། །སྟོང་གསལ་རང་མདངས་ཉིད་དུ་གནས། ། ཐུགས་རྗེས་ཀུན་ཁྱབ་ཡེ་ཤེས་ནི། །འགག་མེད་སྣང་སྟོང་ཉིད་དུ་གནས། །ཞེས་པ་དང༌། ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཐུགས་ཀྱི་མེ་ལོང་ལས། ཆོས་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་བསམ་འདས་བརྗོད་མེད་ངང༌། །ལོངས་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་ཁ་དོག་མ་འདྲེས་གསལ། ། སྤྲུལ་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་ཅིར་ཡང་སྒྱུར་དུ་བཏུབ། །ཅེས་སོ། །དེའང་ནང་གསལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འོད་ལྔ་ལ་ཤེས་རབ་སྲོག་ཏུ་གྱུར་པའི་རླུང་ཡན་ལག་བཞི་ལྡན་ཐུགས་རྗེ་འཆར་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་པར་གནས་ཏེ། ལུང་ཡེ་ཤེས་མར་མེའི་རྒྱུད་ལས། ཡན་ལག་རླུང་བཞི་མེ་སྟག་ཟེར་བཞིན་དུ། །རིག་པའི་ཀློང་ན་མ་འགག་གསལ་བ་འོ། །ཞེས་པས། རྩ་བ་ཐུགས་རྗེ་རིག་པའི་ཆ་ནི། སྲོག་རླུང་རྩལ་སྟབས་སྐྱོན་ཡོན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འཆར་གཞི་མ་འགགས་པ་ལས། གྱེན་དུ་རྒྱུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྟ་རིག་པ་དང༌། ཐུར་སེལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཟེར་གདངས་འོད་ལྔ་དང༌། མེ་དང་མཉམ་པ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་སྟབས་ཅན་དང༌། ཁྱབ་བྱེད་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་སྟབས་ཅན་ཏེ། དབྱིངས་སུ་ནི་མ་འཕྲོས། འཕྲོ་གཞི་མ་འགགས་པའི་སྙིང་པོར་གནས་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་གསུམ་ཐ་དད་མེད་དེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཡེ་ཤེས་རང་ངོར་གནས་པ་ལས། །གསུམ་གྱི་ཚུལ་དུ་དབྱེར་མེད་དོ། །རྟག་ཆད་གཉིས་ཀྱི་མཐའ་ལས་འདས། །མཐའ་གཞིའི་དྲི་མ་རང་སངས་ཉིད། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི་གདོད་མའི་གཞི་འོད་ཀྱི་ཁང་པ་ཅན། ཆོས་ཉིད་དག་པའི་ཡེ་གདངས་ཆེན་པོ་ལས། ཡེ་ཤེས་རླུང་ཐུགས་རྗེ་རིག་པའི་སྙིང་པོ་ཅན་གཡོས་པས། ནང་གསལ་ཕྱིར་ཤར་ཏེ། ཀ་དག་གི་ནམ་མཁའ་ལ་ལྷུན་གྲུབ་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཉི་ཟླ་གཟའ་སྐར་དང་བཅས་པ། ཤེལ་འོད་ཕྱིར་སྣང་བ་ལྟར་སྣང་ལ། ཡུལ་འོད་གསལ་གྱི་སྣང་བ་བྱད་དང་མེ་ལོང་གི་གཟུགས་བརྙན་ལྟར་རང་སྣང་རང་གདངས་ཆེན་པོར་ཐུགས་རྗེའི་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་ངོ་ཤེས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གིས་བྱེ་བྲག་ཕྱེད་དེ། སྐད་ཅིག་མ་ཕྱི་མ་དེ་ལ་དང་པོའི་གཞི་ཐོག་ཉིད་དུ་སངས་རྒྱས་ཏེ། སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་བྱེ་བྲག་ཕྱེད། །སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་རྫོགས་སངས་རྒྱས། །ཞེས་སོ། །དེའང་སྐད་ཅིག་མ་ལ་འགྱུར་བ་རང་ཐོག་གདོད་མའི་གཞིར་ཆོད་པ་ཉིད། ཐལ་འགྱུར་ལས། སངས་རྒྱས་འཁྲུལ་པར་མ་གྱུར་པས། །
這是直譯：
"大悲自顯智慧。"這三種智慧的本性，《廣明》中說：
"本性本凈智慧， 遠離一切無明分別。 自性任運智慧， 安住于空明自光。 大悲遍及智慧， 安住于無礙顯空。"
《普賢心鏡》中說： "法身智慧超思議不可言說狀態， 報身智慧色彩純凈明晰， 化身智慧可隨意轉變。"
此外，內明五智光芒中，以慧命為主的四支風以大悲顯現的形式存在。《智慧燈續》中說：
"四支風如火星光芒， 在覺性界中不滅而明晰。"
因此，根本大悲覺性部分是：生命風力量作為各種過失功德的顯現基礎不滅，其中向上執行的是智慧之馬——覺性，向下清除的是智慧光芒——五色光，與火平行的具有成熟力，遍滿的具有圓滿力。它們未散於法界，而安住于不滅的顯現基礎精華中。
如此，本性、自性、大悲三者無有差別。《超越》中說：
"智慧安住自相中， 三種方式無差別。 超越常斷二邊際， 邊基垢染自清凈。"
第二，從本初基礎光明宮殿，法性清凈的本來音韻中，智慧風具有大悲覺性精華而動，內明向外顯現。在本凈虛空中，任運身和智慧如日月星辰，如水晶光向外顯現。境界光明顯現如鏡中影像般自顯自音，大悲覺性智慧在一剎那間認知自相，在後一剎那于最初基礎之上即刻成佛。如說：
"一剎那間辨別， 一剎那成正覺。"
此即剎那間的變化在本初基礎上當下決斷。《超越》中說：
"佛陀未曾迷惑，
སངས་རྒྱས་འཁྲུལ་པར་མ་གྱུར་པས། །གཞི་ནས་འཕགས་པའི་དབང་པོ་ཡིས། །རང་སྣང་རང་བཞིན་མེད་ཤེས་པས། །འགྱུ་བ་རང་ཐོག་ཆོད་པ་འོ། །ཞེས་སོ། །དེའི་ཚེ་སྐད་ཅིག་དང་པོར་རིག་པས་མ་རིག་པའི་རྩ་བ་ཆད་དེ། ནང་གསལ་ཉིད་དུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་ནི། ཡེ་ཤེས་ནམ་མཁའ་མཉམ་རྒྱུད་ལས། དེ་ཚེ་ཀུན་བཟང་ཆོས་དྲུག་གིས། །གཞི་ཤེས་མ་རིག་དྲུག་བཅོམ་ནས། །ཉུག་ཙམ་ལས་ནི་རིག་ཙམ་སྟོངས། །རེག་ཙམ་བྱུང་བས་རིག་འགྲིབ་བརླག །སལ་གྱི་གསལ་ལས་མུན་ངོས་སངས། །ཝལ་གྱིས་བྱུང་བས་འཐིབས་པ་མེད། །སྒྲོ་སྐུར་བྲལ་བས་མ་རིག་དང༌། །འགྱུར་བ་མེད་པས་ནམ་མཁའ་འདྲ། །དེ་ཡང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཉོན། །འཁྲུལ་པ་མ་རིག་ལོག་བཅོམ་པས། །ལུང་མ་བསྟན་པར་རང་བརླག་སྟོངས། །བེམས་རིག་ཕྱེད་པས་གཞི་དང་འཕྲད། །དེ་ཕྱིར་མ་རིག་མུན་པ་སངས། །རི་བོ་ཏ་ལར་ཉི་ཤར་འདྲ། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་ནི་དེ་ལྟར་གཞི་གདོད་མའི་ངང་ལས་རང་གདངས་ཕྱིར་ཤར་བའི་ཚེ། རང་བཞིན་འོད་ལྔའི་ཡུལ་ལ། ཐུགས་རྗེ་རིག་པའི་ཆས་ཡུལ་དེ་ཁ་དོག་གིས་མཚན་མར་གཟུང་སྟེ། །དཔྱོད་བྱེད་འཛིན་པ་འཕྲོ་མཐུད་པ་ལས། ངོ་བོས་གཏི་མུག་གི་ཆ་རང་ངོ་མ་ཤེས་པས། རང་བཞིན་འོད་དུ་སྣང་བ་ལ་ཐུགས་རྗེས་སེམས་སུ་འཁྲུལ་པས། ལུས་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་དེ་རྡཽས་བཅས་དང་རྟོག་ཚོགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་འགྲུབ་སྟེ་ཀློང་གསལ་ལས། ཡེ་ཤེས་ཉིད་ལས་མ་རིག་འཁྲུལ། །ཡེ་ཤེས་ཁ་དོག་འབྱུང་བ་ལྔ། །འབྲལ་བ་མེད་དེ་མ་རིག་འཁྲུལ། ། ཅེས་སོ། །དེའང་འཁོར་འདས་གཉིས་རྒྱུ་ཡེ་ཤེས་སུ་གཅིག་པ་ལས། རྐྱེན་རིག་མ་རིག་གིས་ཐ་དད་དུ་སྣང་བ་ནི་ལག་པའི་མདུན་རྒྱབ་ཙམ་མོ། །ཤེལ་གཅིག་ཉིད་དཀར་ནག་གི་ཡུལ་གཉིས་ཀྱིས་སོ་སོར་སྣང་བ་བཞིན་ནོ། །དེའང་ཀློང་གསལ་ལས། ཡེ་ཤེས་མ་རིག་ཡུལ་ལ་གཟུང༌། །དེར་འཛིན་རླུང་སེམས་འདུས་པ་ལས། །འབྱུང་བ་བཞི་ཡི་སྦུབས་སུ་ཚུད། །དེར་ཚུད་འབྱུང་བའི་སྐྱེ་འཇིག་ལས། །ཉོན་མོངས་ཕུང་པོ་ལྔ་ལྔ་གྲུབ། །ལྔ་འདུས་མཚན་མ་སྦྱོར་བ་ལས། ། ཉོན་མོངས་ལྔ་དང་ཡིད་དྲུག་དང༌། །ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡི་བདག་ཉིད་དོ། ། ཞེས་པས། འོད་ལྔ་ཡུལ་དུ་བཟུང་བས། འགྲོ་དྲུག་སོ་སོའི་ལུས་ཡུལ་དང་བཅས་པ་ལས། གཟུགས་མེད་ཡིད་ཀྱི་ལུས། མིང་བཞིའི་ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་པ་དང༌། གཟུགས་ཁམས་འོད་ཀྱི་ལུས་ཁ་དོག་ལྔ་ལྡན་ལ་བརྟེན་པ་དང༌། འདོད་ཁམས་ཤ་ཁྲག་གི་ལུས་རྡོས་བཅས་ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་པའོ། ཁྱད་པར་དུ་འདོད་པ་ཕ་མའི་ཐིག་ལེ་དཀར་དམར་ལས།
這是直譯：
"佛陀未曾迷惑， 從基而為聖者根， 知自顯無自性， 變化當下決斷。"
此時，第一剎那覺性斷除無明根本，內明中任運成就。《智慧虛空等續》中說：
"彼時普賢六法， 摧毀基智六無明。 微動僅成覺性空， 觸生覺性暗滅盡。 明顯之中暗面凈， 驟然生起無遮蔽。 離增減故無無明， 無變故如虛空然。 金剛薩埵請聽此， 迷亂無明顛倒滅， 無記自滅而成空， 分明覺受遇基礎， 因此無明黑暗凈， 如日出現須彌山。"
第三，當如是從本初基礎狀態中自音向外顯現時，自性五光境界上，大悲覺性部分執取該境界為顏色相，繼續延伸能觀執著，本性因愚癡部分不識自相，自性顯為光明而大悲迷惑為心，成就有實體的身體和外境以及分別念聚的蘊。《廣明》中說：
"從智慧中無明迷， 智慧色彩五大生， 不離而成無明迷。"
此外，輪迴涅槃二者因同爲智慧，緣由覺與不覺而顯現差別，如手掌正反面。如同一水晶因黑白兩種境界而顯現不同。《廣明》中又說：
"智慧無明執境界， 彼執風心聚合故， 陷入四大元素中， 陷彼大種生滅中， 煩惱五蘊各五成， 五聚相合結合故， 五煩惱與六意識， 及五智慧之本性。"
因執取五光為境界，形成六道各自身體和境界：無色界依託名四蘊的意身，色界依託具五色的光明身，欲界依託血肉之軀的實體蘊身。特別是欲界父母白紅明點中，
ཁྱད་པར་དུ་འདོད་པ་ཕ་མའི་ཐིག་ལེ་དཀར་དམར་ལས། ཞག་བདུན་ཚན་བདུན་དུ་མེར་མེར་པོ་དང༌། ནུར་ནུར་པོ་དང༌། ལྟར་ལྟར་པོ་དང༌། འཁྲང་འགྱུར་དང༌། ཁྱབ་འཇུག་ཉའི་རྣམ་པ་ལྟ་བུ་དང༌། རུས་སྦལ་གྱི་རྣམ་པ་ལྟ་བུ་ནས། རིམ་གྱིས་ལུས་གྲུབ་སྟེ། ཟླ་བ་བཅུ་ན་སྐྱེས་ཏེ། དར་ལ་བབས་པ་དང༌། ན་བ་དང༌། རྒས་པ་དང༌། འཆི་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པས་འགྲོ་བ་སོ་སོར་འཁོར་རོ། །བཞི་པ་ནི་དེ་ལྟར་འཁྲུལ་དུས་ནའང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྙིང་པོ། སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལྡན་དུ་གནས་ཏེ། ཀློང་གསལ་ལས། ཐོག་མ་མཐའ་མ་བར་གསུམ་ དུ། །སྐུ་གསུམ་དབྱེ་བ་མེད་པ་རུ། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་རྒྱུད་ལ་གནས། །ཞེས་པ་དང༌། ཐོག་མའི་རིག་རྩལ་ཡེ་ཤེས་ལྔ། །མ་རིག་འཁྲུལ་པས་འབྱུང་བར་གྲུབ། །དེས་ན་ལུས་ནི་སངས་རྒྱས་དངོས། །ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་འབྱུང་གནས་ཉིད། ལུས་ཅན་ཀུན་ལ་བཟང་ངན་མེད། །བདེ་གཤེགས་ངོ་བོ་འགྲོ་ཀུན་ ལ། །ཏིལ་ལ་མར་ཁུས་ཁྱབ་བཞིན་གནས། །མ་རིག་གྲོལ་ཚེ་འབྱུང་བའི་ ལུས། །ལྷག་མེད་ཡེ་ཤེས་ངང་དུ་བཟློག །སེམས་ཅན་རང་རྒྱུད་རྟོག་ཚོགས་ ནི། །བཞི་བཅུ་ཞེ་གཉིས་སངས་རྒྱས་ཏེ། །ཕུང་པོ་འབྱུང་བ་ཡབ་ཡུམ་ལྔ། ། དུག་ལྔ་སེར་སྣ་ཐུབ་པ་དྲུག །ཚོགས་བརྒྱད་སེམས་དཔའ་ཡབ་ཡུམ་ བརྒྱད། །སྒོ་བཞི་སྒོ་བ་ཡབ་ཡུམ་བཞི། །གཡས་གཡོན་ཉི་མ་ཟླ་བ་འོ། །ཞེས་པས། ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་འདི་ཡབ་ལྔ། འབྱུང་བ་ལྔ་ནི་ཡུམ་ལྔ། རྣམ་ཤེས་ཚོགས་བརྒྱད་སེམས་དཔའ་ཡབ་ཡུམ་བརྒྱད། འབྱུང་བཞི་བསྐྱེད་པའི་སྒོ་བཞི་སྒོ་བ་ཡབ་ཡུམ་བཞི། དུག་ལྔ་སེར་སྣ་དང་དྲུག །ཐུབ་པ་དྲུག་གི་རང་བཞིན་དུ་གནས་སོ། །དེ་ཡང་ཙིཏྟ་རིན་པོ་ཆེའི་སྦུབས་སུ། སྙིང་ག་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དང༌། །སྤྱི་གཙུག་བདེ་ཆེན་འཁོར་ལོ་དང༌། །མགྲིན་པ་ལོངས་སྤྱོད་འཁོར་ལོ་དང༌། །ལྟེ་བ་སྤྲུལ་པའི་འཁོར་ལོ་དང༌། །གསང་གནས་བདེ་སྐྱོང་འཁོར་ལོ་ལྔའི་དབུས་ན། རོ་མ་རྐྱང་མ་ཀུན་དྷར་མ་གསུམ་ཀ་བ་ལྟར་གནས་པའི་དབུ་མའི་དབུས་ན་འོད་རྩ་ཤེལ་སྦུག་ཅན། ཕྲ་བར་གནས་པའི་གཡས་གཡོན་རོ་རྐྱང་ལ་ཐིག་ལེ་དཀར་དམར། ཤེལ་སྦུག་ཅན་ནས་དོན་དམ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་གནས་པར་བཞེད་དོ། །དེའང་ཤེལ་སྦུག་མའི་འགྲེང་བུ་གཉིས་ཆུའི་སྒྲོན་མར་ཟུག་ཅིང༌། རྐྱང་མའི་སྣ་གཉིས་ཀྱང་དབང་པོའི་དངས་མ་ལ་ཟུག་གོ ། དེའང་ཐལ་འགྱུར་ལས། རོ་མ་རྐྱང་མ་ཀུན་དྷར་མ། །ཀ་ཏི་ཤེལ་གྱི་སྦུ་གུ་ ཅན། །འཁོར་ལོ་ལྔ་ཡི་དབུས་དག་ནས། །དབང་པོའི་སྒོ་ལ་ཟུག་པར་ གནས། །ཞེས་སོ། །
這是直譯：
特別是欲界父母白紅明點中，七個七天期間依次形成糊狀、稠狀、堅實狀、堅硬狀、如魚形狀、如龜形狀，逐漸成就身體，十個月后出生。然後經歷成長、生病、衰老、死亡等苦，各類眾生輪迴不息。
第四，即便在如是迷亂之時，佛性、五身和五智慧仍然存在。《廣明》中說：
"始中末三時， 三身無分別， 住于眾生相續中。"
又說：
"本初覺性五智慧， 無明迷亂成大種。 故身即是真佛陀， 大智慧之發源地。 有身眾生無善惡， 善逝本性遍眾生， 如油遍佈芝麻中。 無明解脫大種身， 無餘智慧境中轉。 眾生相續分別聚， 四十二尊成佛陀。 蘊界父母五對偶， 五毒吝嗇六牟尼， 八識菩薩父母八， 四門守護父母四， 左右即是日與月。"
這表明五蘊為五父，五大為五母，八識為八對菩薩父母，生四大的四門為四對守門父母，五毒加吝嗇為六，即六牟尼的本性。
此外，在珍貴心識泡泡中，心輪、頂輪、喉輪、臍輪、密輪五輪中央，羅瑪、嘉雅瑪、昆達爾瑪三脈如柱而立，中脈內有如水晶管的光脈細微存在，左右羅嘉脈有白紅明點。水晶管中有勝義智慧明點。水晶管的兩端插入水燈，嘉雅瑪的兩端也插入根本精華中。《超越》中說：
"羅瑪嘉雅瑪昆達爾瑪， 卡提水晶細管狀， 從五輪中央， 插入根門而安住。"
དབང་པོའི་སྒོ་ལ་ཟུག་པར་ གནས། །ཞེས་སོ། །འཁོར་ལོ་ལྔ་ནས་རྒྱུའི་ཐིག་ལེ་ཡི་གེའི་ཚུལ་དུ་གནས་པ་ལ། འོད་གསལ་གྱི་ཐིག་ལེ་བརྟན་པ་ནི་སྣུམ་དང་སྡོང་བུ་ལ་མར་མེ་འབར་བ་བཞིན་ནོ། །རྩ་དེ་དག་ཀྱང་གྲངས་ཅན་སྟོང་ཕྲག་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས། །གྲངས་མེད་བ་སྤུའི་གྲངས་དང་མཉམ་པ། གཙོ་བོ་གསུམ་མམ་བཞི་ནི་སྙིང་པོའི་ཚུལ་དུ་གནས་སོ།།དེ་དག་ནས་རླུང་ཡང་གྲངས་ཅན་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་རྒྱུ་སྟེ་དེ་ཉིད་ལས། རྩ་ལ་བརྟེན་པའི་རླུང་དག་ནི། །ཉི་ཁྲི་དང་ནི་སྟོང་ཕྲག་གཅིག ། དྲུག་བརྒྱ་དག་ཏུ་འགྱུ་བ་ནི། །འགྱུ་བ་ཆེན་པོའི་རླུང་དུ་འདོད། །ཅེས་སོ། གཙོ་བོ་གྱེན་རྒྱུ་ཐུར་སེལ། མཉམ་གནས་གསུམ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། གྱེན་དུ་རྒྱུ་དང་ཐུར་དུ་སེལ། །མཉམ་གནས་དང་ནི་གསུམ་དུ་འདོད། །ཅེས་སོ། དེ་དག་ཀྱང་ཕོ་མོ་མ་ནིང་གི་རླུང་གསུམ་དུ་གནས་སོ། ཁྱད་པར་དུ་འོད་གསལ་གྱི་གནས་བཞི་སྟེ། ཀློང་གསལ་ལས། སྙིང་དང་རྩ་དང་དུང་ཁང་དང༌། མིག་དང་བཞི་བཞིའི་གཞལ་ཡས་ན། །ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་དེ་ན་གནས། །ཞེས་པ་དང༌། ནོར་བུ་ཕྲ་བཀོད་ལས། རིན་ཆེན་ཟུར་བརྒྱད་གཞལ་ཡས་དང༌། །འགྱུ་བྱེད་རྩ་ཡི་གཞལ་ཡས་དང༌། །དུང་ཁང་བྷནྡྷའི་གཞལ་ཡས་དང༌། །ལྟ་བྱེད་མིག་གི་གཞལ་ཡས་སོ། །གཞལ་ཡས་ཆེན་པོ་དེ་བཞི་ན། །གསང་སྔགས་ཀུན་གྱི་གསང་ཆེན་གནས། །ཞེས་སོ། །དེའང་སྙིང་ག་ན་ཞི་བའི་སྐུ་འོད་ཟེར་གྱི་ཕུང་པོར་གསལ་བའི་རང་གདངས་ལས། དུང་ཁང་ན་ཁྲོ་བོ་དང༌། རྩ་རྣམས་ན་སྒྲོན་མར་སྣང་བས། མིག་ལ་གསལ་བ་སྟེ། དེའང་ཕྲ་བཀོད་ལས། ཨེ་མ་རིག་པའི་གནས་ལུགས་ནི། །རང་རང་ཙིཏྟའི་དཀྱིལ་ན་གནས། །ཡབ་དང་ཡུམ་གྱི་ཚུལ་དུ་གནས། །ཡབ་ཀྱི་ཆ་འཛིན་ཐབས་ཀྱི་སྐུ། །ཡུམ་གྱི་ཆ་འཛིན་ཤེས་རབ་སྐུ། ། འོད་དང་འོད་ཟེར་ཚུལ་དུ་གནས། །དབྱིངས་དང་རིག་པར་རབ་བརྒྱན་ཏེ། ། ལྷུན་རྫོགས་ཐིག་ལེ་ཆེན་པོར་གནས། །དེ་ནི་ཞི་བའི་བཞུགས་ཚུལ་ལོ། །རང་རང་མགོ་ལ་ཁྲོ་བོར་གནས། །ཡབ་དང་ཡུམ་དུ་མངོན་པར་སྣང༌། ཁྲོ་དང་ཁྲོ་མོའི་ཚུལ་འཆར་ཞིང༌། །ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལྔ་དག་དང་ལྡན། །སྐུ་ཡི་ཡེ་ཤེས་རེ་རེ་ ལ། ། དབུ་ཡི་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལྔ་འོ། །ཞེས་སོ། །དེའང་ཕྱི་ལྟར་ན་ཁྲོ་བོའི་སྐུ(<ཨ>ཞི་ཁྲོའི་སྐུ)། །ནང་ལྟར་ན་མཁའ་འགྲོ་ལྔ། གསང་བ་ལྟར་ན་ཡི་གེ་ལྔ། ཡང་གསང་ལྟར་ན་ཐིག་ལེ་གཅིག་སྟེ་ཀློང་གསལ་ལས། ལུས་ལ་གནས་པའི་རིག་པ་ཡང༌། །ཕྱི་ལྟར་ཞི་ཁྲོའི་རང་བཞིན་ལ། །ནང་ལྟར་ཌཱ་ཀི་ཡབ་ཡུམ་དང༌། ། གསང་བ་ཡི་གེ་ལྔ་ཡིན་ཏེ། །
這是直譯：
插入根門而安住。"
五輪中因明點以字的形式存在，光明明點穩固，如同油和燈芯上燃燒的燈火。這些脈的數量為七萬二千，無數如同毛孔數量，主要的三或四脈以精華的方式存在。
從這些脈中流動的氣有二萬一千六百，如同經中所說：
"依脈而行的氣， 二萬加一千， 六百執行者， 被認為是大執行之氣。"
主要的有上行氣、下行氣、平住氣三種，如同經中所說：
"上行氣和下行氣， 平住氣共三種。"
這些又以陽氣、陰氣、中性氣三種形式存在。
特別是光明的四處所在，《廣明》中說：
"心、脈、顱腔、 眼四處宮殿中， 大智慧安住其中。"
《寶珠細飾》中說：
"八角寶石宮殿、 執行脈之宮殿、 顱腔班達宮殿、 能見眼之宮殿。 此四大宮殿中， 密咒一切大秘密安住。"
其中，心間有寂靜身以光明蘊顯現的自性光芒，顱腔中有忿怒尊，諸脈中現為燈光，眼中明顯。《細飾》中說：
"奇哉！覺性的安住方式， 各自安住於心中。 以父母的方式存在， 父的部分執持方便身， 母的部分執持智慧身。 以光和光芒的方式存在， 以法界和覺性莊嚴， 安住為圓滿大明點。 這是寂靜的安住方式。 各自頭上安住忿怒尊， 顯現為父母形象， 顯現忿怒父母相， 具足五種智慧。 每一身的智慧， 頭部各有五智慧。"
這又外相為忿怒身（或寂忿身），內相為五空行母，密相為五字，極密相為一明點。《廣明》中說：
"身中安住的覺性， 外相為寂忿本性， 內相為空行父母， 密相為五字，
ནང་ལྟར་ཌཱ་ཀི་ཡབ་ཡུམ་དང༌། ། གསང་བ་ཡི་གེ་ལྔ་ཡིན་ཏེ། །ཡང་གསང་ཐིག་ལེ་གཅིག་ཏུ་གནས། །ཞེས་སོ། ། ལྔ་པ་ལ་ལམ་གང་ནས་རྒྱུ་བ་དང༌། སྒོ་གང་ནས་འཆར་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི་སྙིང་ནས་མིག་ཏུ་འབྲེལ་བའི་རྩ་ཁྲག་དང་ཆུ་སེར་མེད་པ་ན་ཡར། གོང་གི་རིག་པའི་རང་གདངས་འོད་དང་ཐིག་ལེ་རྒྱ་སྐར་གྱི་ཉི་ཞུར་ལྟར་གནས་ཏེ། ཀློང་གསལ་ལས། རིག་པ་ལྔ་ཡི་རང་མདངས་ནི། །རྩ་ཡི་ནང་ན་ཐིག་ལེ་དང༌། །འོད་ཟེར་ལྟ་བུར་གནས་པའོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་རྩའི་སྒོ་མིག་གཉིས་སུ་ཟུག་པ་ནས་སྣང་སྟེ། སེངྒེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། འགག་མེད་གསལ་བའི་སྒོ་གཉིས་མཛོད། །དབྱིངས་དང་ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་གནས། །ཞེས་པ་དང༌། སྔ་མ་ལས། རིག་པ་སྐུ་ཡི་རང་གདངས་འོད། ། རྩ་ཡི་ནང་ནས་ཉི་ཟེར་བཞིན། །དབང་པོའི་སྒོ་ནས་ངེས་ཐོན་ཏེ། །སྒྲོན་མ་ནམ་མཁའི་མཐོངས་སུ་གསལ། །ཞེས་པ་དང༌། ཡེ་ཤེས་སྙིང་གི་དཀྱིལ་ན་ གནས། །དར་དཀར་སྐུད་པ་ལྟ་བུ་ཡིས། །རྩ་ཡི་ལམ་ནས་སྣང་བར་བྱེད། །ཡེ་ཤེས་འཆར་བའི་སྒོ་ཉིད་ནི། །ལུས་བཅུད་དངས་མ་ཀུན་འདུས་པའི། །ཙཀྵུ་ཞེས་པའི་སྒོ་ནས་དོན། །གཉིས་ཀྱི་ཆ་འཛིན་སྣང་བ་སྟོན། ཁྱད་པར་སྐྱོན་ཡོན་དངས་འབྱེད་པའི། །བ་མེན་རྭ་འདྲ་འཁྱིལ་བ་ལས། །ཨ་འབྲས་ཞེས་པ་དཀར་ནག་འབྱེད། །རིག་ཅིང་གཟུགས་རྣམས་འཛིན་པ་དང༌། །ཤེས་པའི་རང་རྩལ་རྫོགས་པར་སྟོན། །འདི་ལས་དངོས་སུ་འབྱུང་བ་སྟེ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་གནས་པའི་དཔེ་ནི། ཀློང་གསལ་ལས། རིག་པའི་སྐུ་ནི་བུམ་སྐུ་འདྲ། །ཡེ་ཤེས་བུམ་པའི་མར་མེ་འདྲ། །ཐུག་རྗེ་མེ་ལོང་ངོས་ལྟར་གསལ། །ལོངས་སྤྱོད་སྐུ་ལ་སྐུ་གསུང་ཐུགས། །ཡོན་ཏན་དང་ནི་ཕྲིན་ལས་སོ། །སྐུ་ནི་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད། །གསུང་ནི་འགག་མེད་རིག་པའི་གསུང༌། །ཐུགས་ནི་མི་རྟོག་ཆོས་ཀྱི་ སྐུ། །ཞེས་སོ། །དེའང་རྩ་ནས་མིག་ཏུ་སྣང་བའི་སྒྲོན་མ་ནི། །ཐུགས་རྗེའི་ཟེར་གདངས་དེ་ཉིད་ལས། །ཐུགས་རྗེ་ལས་བྱུང་སྒྲོན་མ་ཉི་ཟེར་བཞིན། །སྒྲོན་མའི་འོད་ཟེར་སྟོང་ལ་ཐུག་པ་མེད། །གནས་པའི་འོད་ནི་ཙིཏྟའི་ནང་ན་གསལ། ། རང་བཞིན་འོད་མིན་ནམ་མཁའི་མཐོང་ན་གསལ། །ཞེས་སོ། །སྒྲོན་མ་དུ་ཞེ་ན་རང་ཤར་ལས། །སྒྲོན་མ་རྣམ་བཞི་འདི་ལྟ་སྟེ། །ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་སྒྲོན་མ་ དང༌། །རིག་པ་དབྱིངས་ཀྱི་སྒྲོན་མ་དང༌། །ཤེས་རབ་རང་བྱུང་སྒྲོན་མ་ དང༌། །རྒྱང་ཞགས་ཆུ་ཡི་སྒྲོན་མ་འོ། །སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་གནས་པ་འོ། །ཞེས་སོ། །དྲུག་པ་ནི་རྐྱེན་བྲལ་གསུམ་ལ་སྣང་བ་སྟེ། །ཀློང་གསལ་ལས། 這是直譯：
內相為空行父母， 密相為五字， 極密相為一明點安住。"
第五，關於從哪條道路執行和從哪個門顯現兩點。首先，從心到眼連線的脈中沒有血液和黃水，向上，上述覺性的自性光芒、光和明點如同銀河的日月般存在。《廣明》中說：
"五種覺性的自性光芒， 在脈中如同明點， 和光芒一樣存在。"
其次，從插入兩眼的脈門顯現。《獅子圓滿力》中說：
"無礙明顯的兩門藏， 安住為法界和光明網。"
前文中說：
"覺性身的自性光芒， 從脈中如同陽光， 必定從根門出現， 明燈在虛空中顯現。"
"智慧安住於心中， 如同白絲線， 從脈道中顯現。 智慧顯現之門， 即身精華之所集， 從名為眼睛的門， 顯示二分之相。 特別是分辨過失功德， 如牦牛角般盤旋， 所謂瞳孔分黑白。 了知並執持諸色， 顯示智慧自力圓滿。 從此直接產生。"
如是安住的比喻，《廣明》中說：
"覺性身如同瓶身， 智慧如同瓶中燈， 大悲如鏡面般明顯。 報身具身語意， 功德以及事業。 身雖顯現無自性， 語無礙為覺性語， 意無念為法身。"
又從脈到眼顯現的燈，同一經中說：
"大悲光芒正是， 從大悲生起的燈如陽光， 燈光無量無邊， 安住之光明顯於心中， 自性非光而明顯于虛空。"
若問有幾種燈，《自現》中說：
"燈有四種如下： 空性明點燈、 覺性法界燈、 智慧自生燈、 遠拋水燈。 存在於一切眾生中。"
第六，在三種離緣中顯現。《廣明》中說：
།ཀློང་གསལ་ལས། རྐྱེན་བྲལ་གསུམ་ལ་འཆར་བར་འགྱུར་ཞེས་པས། དབང་པོ་རྐྱེན་དང་བྲལ་བ་ཆུའི་སྒྲོན་མ། གནས་རྐྱེན་དང་བྲལ་བ་དངས་ཤིང་མཐོ་བ། ཡུལ་རྐྱེན་དང་བྲལ་བ་ནམ་མཁའ་སྤྲིན་མེད་པའོ། །དེའང་ཡི་གེ་མེད་པ་ལས། མིག་ནི་ནམ་མཁའི་མཐོངས་སུ་བལྟ། །འོད་ནི་ཕྲ་ལ་འདྲིལ་བ་འབྱུང༌། །ཞེས་པ་དང༌། ཐལ་འགྱུར་ལས། དབྱིངས་ནི་ཕྱི་དང་ནང་དུ་སྟེ། ཕྱི་ནི་སྤྲིན་བྲལ་ནམ་མཁའ་འཛིན། །ནང་གི་སྒྲོན་མ་ལམ་དུུ་འོ། །ཞེས་སོ། །བདུན་པ་ལ་དང་པོ་ངོ་སྤྲད་པ་དང༌། སྣང་བ་བཞིའི་འཆར་ཚུལ་ངོས་བཟུང་བ། མཐའ་བརྟེན་གྱི་མན་ངག་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི་ལུས་འདུག་སྟངས་གསུམ་དང༌། གཟིགས་སྟངས་གསུམ་གཅུན་ ལ། རླུང་རབ་ཏུ་དལ་བས་དབྱིངས་ལ་ལྟ་བས་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། ལུས་ནི་སེང་གེ་གླང་ཆེན་དང༌། །དྲང་སྲོང་ལྟ་བུར་གནས་པར་བྱ། །མིག་ནི་ལྡོག་པ་ཟུར་གྱིས་བལྟ། །རླུང་རིག་དལ་བས་ཡེ་ཤེས་འགྲུབ། །ཅེས་སོ། །དེ་ནས་ཡུལ་ལ་ཤར་བའི་རིག་པ་འདི་ལྟར་ངོ་སྤྲད་དེ། ཕྱིར་དབྱིངས་ནམ་མཁའི་སྟོང་པ་ ལ། ནང་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པའི་སྒྲོན་མ་འོད་ཁྱིམ་གྱི་ནང་དུ། ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་སྒྲོན་མ་རྨ་བྱའི་མདོངས་སམ་མཚོར་རྡོ་བོར་བ་ལྟ་བུའི་ནང་དུ། རིག་པ་རྡོ་རྗེ་ལུ་གུ་རྒྱུད་མ་འགུལ་བར་ལྟོས་ཤིག །དེའི་ཚེ་རིག་པ་སྟོང་གསལ་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བ་དེ་ཉིད་ཤེས་རབ་རང་བྱུང་གི་སྒྲོན་མ་ཡིན་པས་ངོས་ཟུང་ལ་སྒོམས་ཤིག །ཅེས་སོ། །འདིའི་དགོས་པ་ནི་ཀློང་གསལ་ལས།།རྒྱང་ཞག་ལས་ནི་གཟུགས་བསྡུས་ཏེ། །རླུང་གིས་བསྐྱེད་ཅིང་འཕེལ་བར་བྱེད། །འོང་དང་འགྲོ་བའི་འཕེལ་འགྲིབ་ཀྱིས། །ཡེ་ཤེས་དག་ནི་སྡུད་པར་བྱེད། །ཐིག་ལེ་སྟོང་པས་ལས་ཀུན་བྱེད། །འདས་པ་ལས་ཀྱི་རླུང་བཟུང་ ནས། །རླུང་གིས་བཀྲག་དང་གཟི་མདངས་བསྐྱེད། །བསྒྱུར་ཞིང་ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་སྟོན། །ཤེས་རབ་རང་བྱུང་སྒྲཽན་མ་ཡིས། །ཆོས་ཀུན་མཉམ་པར་རོ་གཅིག་ཏུ། །བསྡུས་ཏེ་རང་སྣང་འཛིན་པར་བྱེད། །འདིས་ནི་བག་ཆགས་འབྲལ་རྒྱུན་གཅོད། །དབྱིངས་ཀྱི་དངས་མ་སྐུད་པ་དང༌། །རིག་པའི་སྐུ་རྣམས་འཛིན་པ་དང༌། །གནད་གསུམ་བཅུད་དུ་སྨིན་པས་ཏེ། །འཁོར་བ་ཉིད་ནི་སྤོང་བར་ བྱེད། །དེ་ལྟར་མིག་ལ་སྒྲོན་ཤར་བས། །སངས་རྒྱས་དགོངས་པའི་གནད་བསྡུས་པར། །རང་སྣང་ཡུལ་རྣམས་འཛིན་པ་འོ། །ཞེས་སོ། །དེའང་ཁྲེགས་ཆོད་ཀྱིས་གང་ཤར་གྱི་རྟོག་པ་རང་གྲོལ་དུ་ཉམས་སུ་ལེན་ཞིང༌། ཐོད་རྒལ་གྱི་ཉིན་མཚན་འོད་གསལ་ལ་གནས་པས། ཚོགས་གཉིས་རྫོགས།
以下是完整的漢語直譯,不包含藏文: 從《龍薩爾》中說:"將顯現於三種離緣中。"這意味著: 感官離緣的水燈, 處所離緣的清澈高聳, 對境離緣的無雲虛空。 又從《無字》中說: "眼睛望向空中, 光明細微凝聚而生。" 從《超越》中說: "界分為外和內, 外是無雲虛空, 內是燈光之道。" 第七,首先是介紹,然後是確認四種光明的顯現方式,最後是三種邊際竅訣。 首先,保持三種身體姿勢和三種觀看方式,以極其緩慢的氣息觀察界。正如其中所說: "身體應如獅子、大象和仙人, 眼睛應斜視、側視, 氣息和覺性緩慢,即可成就智慧。" 然後,這樣介紹顯現於對境的覺性: 在外界虛空的空性中, 在內界清凈燈光的光圈內, 在空性燈光如孔雀尾或湖中投石般的內部, 觀察不動的金剛鏈覺性。 此時,覺性顯現為空明離戲的智慧, 這就是自生智慧燈,認出它並修習。 這樣做的目的,如《龍薩爾》所說: "從遠處收攝形象, 由氣息生長, 來去增減, 收攝諸智慧。 空性明點行一切事, 抓住過去業氣, 氣息生輝光與光彩, 轉變並顯示智慧光明。 自生智慧燈, 將諸法平等一味, 攝為自顯而執持。 由此斷除習氣相續。 界的精華如線, 執持覺性諸身, 三要點成熟精華, 即能捨棄輪迴。 如是眼中現燈光, 攝集佛陀密意要訣, 執持自顯諸境。" 此外,以頓斷法修持任何顯現的念頭為自解脫,以頓超法安住于晝夜光明中,由此圓滿二資糧。
ཐོད་རྒལ་གྱི་ཉིན་མཚན་འོད་གསལ་ལ་གནས་པས། ཚོགས་གཉིས་རྫོགས། སྒྲིབ་པ་གཉིས་སྦྱངས། སྐུ་གཉིས་འགྲུབ་སྟེ། ཁྲེགས་ཆོད་ཀྱིས་སེམས་ལ་སྒྲིབ་པར་ཤེས་བྱའི་བུད་ཤིང་བསྲེག་ཅིང༌། ཐོད་རྒལ་གྱིས་གཟུང་ཡུལ་རྡོས་ཡུལ་ལ་སྒྲིབ་པ་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་སྟོང་ནས་གཟུང་འཛིན་གཉིས་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་འོད་གསལ་གདོད་མའི་ངང་དུ་ཕྱིན་པར་བྱེད་དོ། དེའང་མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། ཉམས་བླངས་ཁྲེགས་ཆོད་ཐོད་རྒལ་ལོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་བཞི་ལས། དང་པོ་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་གྱི་སྣང་བ་ནི། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་སྣང་བ་ནི། །དབང་པོའི་སྒོ་ནས་ངེས་ཐོན་ཏེ། །སྤྲིན་མེད་པ་ཡི་མཁའ་ལ་གསལ། །ཞེས་པ་དང༌། ཀློང་གསལ་ལས། རྐྱེན་བྲལ་མཁའ་ལ་བླ་མ་ཡིས། །གཟིགས་སྟངས་གཅུན་ཅིང་ངོ་སྤྲད་པས། ། དབང་པོའི་སྒོ་ལས་སྒྲོན་མ་ནི། །འཇའ་འམ་རྨ་བྱའི་མདོངས་ལྟ་བུ། །ཐིག་ལེ་ལུག་རྒྱུད་འབྲེལ་བ་ལས། །འགུལ་འཕྲིག་རྒྱུ་བའི་རྣམ་པར་རྒྱུ། །དེ་ལྟར་གསལ་བའི་དབྱིངས་རིག་ནི། །ཉི་མ་འོད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་གནས། །ཞེས་སོ། །དེ་ཉིད་མཐོང་བས་ཁམས་གསུམ་དུ་མི་ལྡོག་སྟེ། འདས་རྗེས་ལས། མངོན་སུམ་གནད་འདི་སུ་མཐོང་བ། ཁམས་གསུམ་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ཉམས་གོང་འཕེལ་གྱི་སྣང་བ་ནི། སྔ་མ་ལས། ཉམས་ཀྱི་སྣང་བ་གོང་འཕེལ་ནི། །ཡེ་ཤེས་ཁ་དོག་ཕྱིར་ཕྱུང་ནས། །གྱེན་འགྲེང་དང་ནི་རྩིབས་ཤར་དང༌། །ཐིག་ལེ་སྣ་ཚོགས་སྐུ་ཉིད་དང༌། །རགས་པར་སྣང་བའི་ཡུལ་ལས་གསལ། །ཞེས་པས། དེའང་སྔ་མ་བཞིན་ཉམས་སུ་བླངས་པས། འོད་ལྔའི་སྣང་བ་རེ་ལྡེ་ཙམ་དང༌། ཐིག་ལེ་སྲན་མ་ཙམ་དང༌། རིག་པ་འདབ་ཆགས་འཕུར་བ་ཙམ་དུ་སྣང་ཞིང༌། ཡང་ཉམས་སུ་བླངས་པས་འོད་ཁ་དོག་ལྔ་ལྡན་དང་གྱེན་འགྲིང་དང༌། རྩིབས་ཤར་དང༌། མདུང་རྩེ་ལྟ་བུ་དང༌། མདའ་ལྟ་བུ་དང༌། པདྨ་ལྟ་བུ་དང༌། མཆོད་རྟེན་འདྲ་བ་དང༌། རྡོ་རྗེ་དང༌། འཁོར་ལོ་དང༌། རལ་གྲི་དང༌། གྲི་གུག་དང༌། མུ་ཏིག་གི་དྲ་བ་དྲ་ཕྱེད་ལྟ་བུ་དང༌། མིག་ཚགས་དང༌། མིག་མང་རིས་དང༌། ཉ་མིག་དང༌། ཟ་འོག་གུར་ཁྱིམ་དང༌། ཡེ་ཤེས་མཁར་ཐབས་དང༌། ཉི་ཟླ་གཟའ་བྲལ་དང༌། པདྨ་སྟོང་ལྡན་འདྲ་བ་ལ་སོགས་པ་སྣང་བ་མི་འདྲ་བ་གྲངས་མེད་པ་འཆར་རོ། །ཐིག་ལེ་མེ་ལོང་ཙམ་སྣང་ཞིང༌། རིག་པའང་རི་དྭགས་སྤང་ལ་འགྲོ་བ་ཙམ་དང༌། བུང་བ་འཁོར་བ་ཙམ་མོ། །ཡང་ཉམས་སུ་བླངས་པས་འོད་ཡུལ་གྲུ་ཙམ་དང༌། ཐིག་ལེ་ཁམ་ཕོར་ཙམ་དང༌། རིགས་པ་རི་དྭགས་དལ་བུས་འགྲོ་བ་ཙམ་མོ། །
以下是完整的漢語直譯: 通過頓超法安住于晝夜光明中,圓滿二資糧,凈化二障,成就二身。頓斷法燒盡心中所知障的柴薪,頓超法使執取對境的粗重對境上的煩惱習氣障礙清空,使能取所取二元的智慧光明迴歸本初狀態。正如《珍珠串》所說:"修持頓斷和頓超。" 第二部分有四點,首先是法性現前的顯現。《超越》中說: "法性現前的顯現, 從感官之門確定出現, 明顯如無雲的天空。" 《龍薩爾》中說: "在離緣的虛空中,上師 調伏觀看方式並介紹, 從感官之門燈光 如彩虹或孔雀尾, 明點相連如鏈, 呈現移動閃爍的樣子。 如是明顯的界與覺 安住如陽光的方式。" 見到這個就不會退回三界,如《死後》所言: "誰見此現前要訣, 不會退回三界。" 第二,體驗增上的顯現。前文說: "體驗顯現的增上, 智慧色彩向外呈現, 豎立、輻射、 各種明點及身體, 從粗顯對境中明顯。" 這樣,如前修持,會出現五色光微弱顯現,明點如豌豆大小,覺性如飛鳥般顯現。再繼續修持,會出現具五色的光,豎立、輻射、如槍尖、如箭、如蓮花、如佛塔、金剛杵、法輪、寶劍、鉤刀、如珍珠網、格子、棋盤格、魚眼、帳篷、智慧宮殿、日月無遮、千瓣蓮花等無數不同顯現。明點顯現如鏡子大小,覺性如鹿在草地上行走,如蜜蜂盤旋。再繼續修持,光明顯現如一臂長,明點如碗口大小,覺性如鹿緩慢行走。
རིགས་པ་རི་དྭགས་དལ་བུས་འགྲོ་བ་ཙམ་མོ། །ཡང་འོད་ཡུལ་ཁམས་ཙམ་དང༌། སྟོང་གསུམ་ཙམ་སྣང་ཞིང༌། ཐིག་ལེ་འཁར་གཞོང་ཙམ་དང༌། བསེ་ཕུར་ཙམ་སྣང་བ་དང༌། རིག་པའི་བར་དུ་སྐུ་རེ་རེའང་འཆར་རོ། །གསུམ་པ་རིག་པ་ཚད་ཕེབས་ཀྱི་སྣང་བ་ནི། ཐལ་འགྱུར་ལས། རིག་པ་ཚད་ཕེབས་སྣང་བ་ནི། །ལོངས་སྐུ་མཚན་དཔེར་གསལ་བ་སྟེ། །མ་ངེས་ཁ་དོག་འཇའ་ཚོན་ལས། །རིགས་ལྔ་ཡབ་དང་ཡུམ་དུ་སྣང༌། །དེ་ནས་ལྔ་ལྔ་ཟུང་དང་བཅས། །རབ་ཏུ་གསལ་བའི་ཐིག་ལེར་འབྲེལ། །ཡབ་ཡུམ་སྐུ་ཡི་སྣང་བ་ཅན། །འཁྲུལ་སྣང་ཟད་ནས་ཞིང་ཁམས་སོ། །ཞེས་པས། དང་པོ་ཐིག་ལེ་དང་རིག་པ་ནང་དུ་སྐུ་ཡབ་ཡུམ་ཟུང་སྦྲེལ་རེ་དབུས་ན་གསལ་བ་ལས། དེ་ནས་ཕྱོགས་བཞིར་ཡབ་ཡུམ་བཞི་བཞི་སྣང་བའོ། །འདིའི་ཚེ་ཕྱི་ཡུལ་གྱི་འཁྲུལ་སྣང་ཞིང་ཁམས་སུ་གྲོལ་བས། འོག་མིན་ལོངས་སྐུའི་ཕོ་བྲང་དུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། ནང་སྒྱུ་ལུས་འོད་གསལ་དུ་གྲོལ་བས། ཤ་ཁྲག་རྡོས་བཅས་ཀྱི་འབྱུང་བཞི་ནུབ་པས། སྐྱེ་རྒས་ན་འཆིའི་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་རང་གྲོལ། གསང་བ་རླུང་སེམས་སྟོང་པས་ཉོན་མོངས་རྟོག་ཚོགས་ཀྱི་བག་ཆགས་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་པའོ། །དེའང་རྡོས་བཅས་ཤ་ཁྲག་གི་ཕུང་པོ་དག་པས། སྙིང་ཁའི་ཞི་བའི་ཚོམ་བུ་ནམ་མཁའ་ལ་རང་གསལ་བའོ། །བཞི་པ་ཆོས་ཉིད་ཟད་པའི་སྣང་བ་ནི། །སྔ་མ་ལས། ཆོས་ཉིད་ཟད་པའི་སྣང་བ་ནི། །ཉམས་ཀྱི་སྣང་བ་སྟོང་ནས་ནི། །ལུས་ཟད་དབང་པོའི་ཡུལ་ཡང་མེད། །རྟོག་ཚོགས་འཁྲུལ་པ་ལས་བྲལ་ནས། །བརྗོད་གཞིའི་ཚིག་དང་བྲལ་བའོ། །ཞེས་པས། ཕྱི་ནང་གི་ཉམས་སྣང་དུ་འཛིན་པ་དང༌། རྟོག་ཚོགས་དང་བཅས་པ་ཟད་ནས་འོད་ཀྱི་ནང་ན་ལག་སོར་བཀྲམ་པ་ཙམ་ལས་མི་མངོན་ཏེ། འཁོར་འདས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ནུབ་ནས། སྣང་བ་ཅིའི་ངོ་བོར་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་དོ། །དེའི་ཚེ་འགྲོ་དྲུག་དང་ཉི་ཟླའི་སྣང་བ་མེད་དོ། །གཟུང་འཛིན་གྱི་འཁྲུལ་པ་མེད་པས། ཆོས་སྐུ་རང་དག་གི་དགོངས་པ་ཆོས་ཉིད་ཟད་སར་ཐུག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནས་ན་བུན་ནམ་སྤྲིན་ཡལ་བ་ལྟར་ཕུང་པོ་མི་སྣང་བར་གདོད་མའི་ཀ་དག་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་རང་དུ་རང་གྲོལ་ལོ། །གསུམ་པ་མཐའ་རྟེན་གྱི་མན་ངག་ནི། ཀློང་གསལ་ལས། དེ་ལ་མཐའ་རྟེན་མན་ངག་བཞི། །གོང་མའི་རྒྱབ་ཏུ་མེད་ཐབས་མེད། །ཅེས་པ་དང༌། ཐལ་འགྱུར་ལས། དེ་ལ་མཐའ་བརྟེན་ཡིད་ཆེས་བྱ། །མི་འགུལ་གསུམ་ལ་གཞི་བཅས་པས། །རླུང་སེམས་གནད་ལ་ཕེབས་པ་འོ། །སྡོད་པ་གསུམ་གྱིས་ཚད་གཟུང་བས། །རྨི་ལམ་ལོག་དང་ལུས་ངག་ཡིད། །རྟགས་དང་ཚད་ནི་ངེས་གཟུང་བ་འོ། །
以下是完整的漢語直譯: 覺性如鹿緩慢行走。再繼續,光明顯現如一國土大小,甚至如三千大千世界,明點如木盆大小,如犀角大小,覺性中間也會出現一個個身相。 第三,覺性達到量度的顯現。《超越》中說: "覺性達到量度的顯現, 明顯為報身相好, 不定色彩如彩虹, 顯現為五部族父母。 然後五五雙雙相連, 極為明顯的明點相連, 具有父母身的顯現, 迷亂顯現盡后成剎土。" 首先,明點和覺性內部中央明顯顯現一對父母雙運身,然後四方各顯現四對父母。此時,外在對境的迷亂顯現解脫為剎土,自然成就色究竟報身宮殿。內在幻身解脫為光明,肉血等粗重四大消融,自然解脫生老病死輪迴之苦。秘密的氣心空性使煩惱妄念的習氣融入法界。粗重肉血的蘊體清凈,心間寂靜聚在虛空中自明。 第四,法性窮盡的顯現。前文說: "法性窮盡的顯現, 體驗的顯現空了后, 身體窮盡感官對境也無, 遠離妄念集聚的迷亂, 超越所詮的詞語。" 內外的體驗顯現執著和妄念集聚窮盡后,在光明中只能看到如伸開手指那樣,輪迴涅槃的分別念消失,顯現不成任何本質。此時無六道和日月顯現。無能取所取的迷亂,稱為法身自凈的證悟達到法性窮盡處。之後,如霧或云消散般,蘊體不顯,解脫為本初清凈如虛空的自性。 第三,結尾的口訣。《龍薩爾》說: "此中結尾口訣四, 上面之後不可缺。" 《超越》說: "對此結尾應信任, 依靠三不動為基礎, 氣心達到要點。 以三安住把握尺度, 夢境逆轉及身語意, 應確定相及尺度。"
།རྟགས་དང་ཚད་ནི་ངེས་གཟུང་བ་འོ། །ཐོབ་པ་གསུམ་གྱིས་གཟེར་གཏབ་པས། །ཟག་བཅས་ཕུང་པོ་མི་སྣང་བ་འོ། །ཞེས་པ་དང༌། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། ཚད་ནི་གདིང་བཞིའི་རྣལ་འབྱོར་ཉིད། །ཅེས་པས། དང་པོ་མི་འགུལ་བ་གསུམ་ལ་གཞི་བཅའ་བ་ནི། ལུས་མི་འགུལ་བ་བཞུགས་སྟངས་གསུམ་ལ་སློབ་བོ། །མིག་མི་འགུལ་བ་གཟིགས་སྟངས་གསུམ་ལ་སློབ་བོ། །རླུང་རིག་མི་འགུལ་བས་ཅི་ནས་ཀྱང་དལ་བ་ལ་སློབ་བོ། །གཉིས་པ་སྡོད་པ་གསུམ་གྱི་ཚད་བཟུང་བ་ནི། དབྱིངས་རིག་ལ་གོམས་པས། ཕྱི་སྣང་བ་བསྐྱོད་པའི་རླུང་ཟད་པས། དབྱིངས་རིག་ལ་འགྲོ་འོང་མེད་པར་སྡོད། ནང་ཕུང་པོ་སྐྱོད་བྱེད་ཀྱི་རླུང་ཟད་པས། ལུས་གཡོ་འགུལ་མེད་པར་སྡོད། གསང་བ་རྟོག་པ་འགྱུར་བྱེད་ཀྱི་རླུང་ཟད་པས། རྣམ་རྟོག་འགྱུར་མི་སྲིད་པར་སྡོད་པའོ། །སྐབས་འདིར་ཚད་རྨི་ལམ་གྱི་གཟུང་བ་དང༌། རྟགས་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ལ་འཆར་བ་གཉིས་འབྱུང་ངོ༌། །དེའང་བརྩོན་འགྲུས་རབ་ལ་རྨི་ལམ་དབྱིངས་སུ་ཐིམ། འབྲིང་ལ་འོད་གསལ་དུ་འཆར། ཐ་མས་རྨི་ལམ་ཟིན་པའོ། །རྟགས་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ལ་འཆར་བ་ལ་བཅུ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་གྱི་རྟགས་གསུམ་ནི། ལུས་རུས་སྦལ་འཁར་གཞོང་དུ་བཅུག་པ་ལྟར་གཡོ་འགུལ་མེད་པར་སྡོད། ངག་ལྐུགས་པ་ལྟར་སྨྲ་སྙིང་མི་འདོད། སེམས་མཁའ་འགྲོ་སྙི་ལ་ཟིན་པ་ལྟར། རྣམ་རྟོག་གར་གཏད་དུ་སྡོད་པའོ། །ཉམས་གོང་འཕེལ་གྱི་རྟགས་གསུམ་ནི། ལུས་སྐྱེས་བུ་ནད་ཀྱིས་གདུངས་པ་ལྟར། རྒྱན་དང་བྱི་དོར་མེད་པས་ངོ་ཚའི་རྣམ་རྟོག་དང་བྲལ། ངག་སྨྱོན་པའི་རང་ཚིག་ལྟར་དོན་མེད་སྨྲ། སེམས་རྩི་དུག་གིས་ཟིན་པ་ལྟར། ཁམས་གསུམ་དུ་མི་ལྡོག་པའོ། །རིག་པ་ཚད་ཕེབས་ཀྱི་རྟགས་གསུམ་ནི། ལུས་གླང་པོ་ཆེ་འདམ་དུ་ཚུད་པ་ལྟར་འབྱུང་བ་ཟང་ཐལ། ངག་གྲུལ་བུམ་གྱི་ཕྲུག་གུ་ལྟར་གཞན་གྱི་ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་ཕན་ཐོགས་པའོ། །སེམས་འབྲུམ་ནད་བྱང་པ་ལྟར་བསྐྱར་ནས་ཁམས་གསུམ་དུ་མི་ལྡོག་པར་ངེས་པའོ། །ཆོས་ཉིད་ཟད་པའི་རྟགས་གསུམ་ནི། ལུས་དུར་ཁྲོད་ཀྱི་རོ་ལྟར་གཤེད་མ་ལྔ་བརྒྱས་བསྐོར་ཡང་ཉམ་མི་ང་བ་དང༌། འཇིགས་སྐྲག་མེད། ངག་བྲག་ཆ་ལྟར་གཞན་གྱི་ལད་མོ་ཟློས། སེམས་བར་སྣང་གི་ན་བུན་ལྟར་སྐད་གཅིག་ལ་མི་སྣང་བར་སངས་ རྒྱའོ། ། གསུམ་པ་ཐོབ་པ་གསུམ་གྱིས་གཟེར་གདབ་པ་ནི། འདིའི་དུས་སུ་སྐྱེ་བ་ལ་རང་དབང་ཐོབ་པས། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བར་འདོད་ན། རང་གི་ལག་སོར་ལ་གཏད་ཅིང་བལྟས་པས། སྣང་བ་དེ་ཀུན་རང་ལོག་སྟེ།
以下是完整的漢語直譯: 應確定相及尺度。以三獲得釘牢,有漏蘊體不顯現。" 《珍珠串》中說:"尺度即是四確信瑜伽。" 首先,依靠三不動為基礎:身體不動,學習三種坐姿;眼睛不動,學習三種注視方式;氣覺不動,無論如何都要學習緩慢。 第二,以三安住把握尺度:通過熟悉法界覺性,外在顯現的動氣耗盡,安住于無來去的法界覺性;內在驅動蘊體的氣耗盡,身體安住于無動搖;秘密改變分別唸的氣耗盡,安住于分別念不可能改變。 此時出現兩種:尺度是夢境所取,相是在身語意三者上顯現。其中,上等精進者夢境融入法界,中等者顯現光明,下等者能認識夢境。 在身語意三者上顯現的相有十二種: 首先,法性現前的三相:身體如龜殼放入木盆般安住不動;語言如啞巴般不想說話;心如空行母抓住蛇般,妄念安住于任何所緣。 體驗增上的三相:身體如病人般,無裝飾打扮而離羞恥分別念;語言如瘋人自語般說無意義的話;心如中毒般不會返回三界。 覺性達到量度的三相:身體如大象陷入泥沼般元素透明;語言如野人嬰兒般令他人喜愛且有益;心如痘瘡痊癒般確定不會再返回三界。 法性窮盡的三相:身體如尸林中的屍體般,即使被五百夜叉包圍也不害怕恐懼;語言如回聲般重複他人的話;心如空中霧氣般剎那間不顯而成佛。 第三,以三獲得釘牢:此時獲得對出生的自在,若想利益眾生,專注觀察自己的手指,所有顯現都自然逆轉。
རང་གི་ལག་སོར་ལ་གཏད་ཅིང་བལྟས་པས། སྣང་བ་དེ་ཀུན་རང་ལོག་སྟེ། སྐབས་སུ་བེམས་པོ་འགུལ་ཞིང་སྒྲ་ཐོས་པས། སྣང་བྱེད་ཆུའི་ཟླ་བ་ལྟ་བུའི་ལུས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་དོ། །དེའང་སེམས་ཅན་ལ་རིག་པ་བཅུག་པས་འཚང་རྒྱ་བ་དང༌། བེམས་པོ་ལ་རིག་པ་བཅུག་པས་འགུལ་ཞིང་སྒྲ་འབྱིན་པ་དང༌། ཚེ་འཕོ་བའི་སེམས་ཅན་ལ་རིག་པ་བཅུག་པས་བར་དོར་གྲོལ་ལོ། །འཇུག་པ་ལ་རང་དབང་ཐོབ་པ་ནི། སོར་མོ་ལ་རིག་པ་གཏད་ནས་རང་ལུགས་སུ་བཞག་པས། དེ་ཉིད་ལ་མི་སྣང་བར་འཚང་རྒྱའོ། །རླུང་སེམས་ལ་རང་དབང་ཐོབ་པ་ནི། མངོན་པར་ཤེས་པ་ཐོགས་པ་མེད་པ་དང༌། རྫུ་འཕྲུལ་དུ་མ་སྟོན་ནུས་ པའོ། །བཞི་པ་གདིང་བཞི་ནི། ཡར་དཀོན་མཆོག་གི་ཡོན་ཏན་ཐོས་ཀྱང་རེ་བ་དང་དོགས་པ་མེད། མར་རིགས་དྲུག་གི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཚེ་ཚད་ཐོས་ཀྱང་རེ་བ་དང་དོགས་པ་མེད་པའོ། །བརྒྱད་པ་བར་དོར་ཇི་ལྟར་འཆར་ཚུལ་ལ་བཞི་ལས། དང་པོ་སྐྱེ་གནས་ཀྱི་བར་དོ་ལ་དེད་དཔོན་གསེར་གླིང་དུ་ཕྱྀན་པ་ལྟ་བུའི་གདམས་ངག་ནི། བླ་མའི་དྲུང་དུ་ཐོས་བསམ་གྱི་སྒྲོ་འདོགས་བཅད་ནས། འོད་གསལ་གྱི་སྣང་བ་ལ་ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད་དོ། །གཉིས་པ་འཆི་ཁའི་བར་དོ་ལ་གསལ་གདབ་པ་སྒེག་མོ་མེ་ལོང་ལྟ་བ་ལྟ་བུའི་གདམས་ངག་ནི། ཆོས་ཉིད་བར་དོར་འཆར་བའི་རང་སྣང་རྣམས་ཡིད་ལ་གསལ་བར་གསལ་འདེབས་པའོ། །དེའང་འདིའི་སྐབས་སུ་ས་ས་ལ་ཐིམ་པས་ལུས་ལྗི། །ཆུ་ཆུ་ལ་ཐིམ་པས་ཁ་སྣའི་ཆུ་ཕྱིར་འཛག །མེ་མེ་ལ་ཐིམ་པས་ལུས་ཀྱི་དྲོད་སྡུད། །རླུང་ལ་རླུང་ལ་ཐིམ་པས་ཡན་ལག་གཡབ་ཅིང་མིག་གྱེན་ལ་ལྡོག །རླུང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཐིམ་པས་དར་ཅིག་བརྒྱལ། ཁྲག་ཐིག་གསུམ་སྙིང་ནང་དུ་འདུའོ། །རྣམ་ཤེས་ནམ་མཁའ་ལ་ཐིམ་པས་ཤེས་པ་སྟོང་གསལ་དབྱེར་མེད་སྟོན་གྱི་ནམ་མཁའ་འདྲ་བར་འཆར་རོ། །གསུམ་པ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བར་དོ་ལ། །རང་སྣང་ལ་ཡིད་ཆེས་པས་མེ་ལོང་དུ་བྱད་གསལ་བའམ། །མ་པང་དུ་བུ་འཇུག་པའི་མན་ངག་ནི། །དེ་ནས་ནམ་མཁའ་འོད་གསལ་ལ་ཐིམ་པའི་ཚེ། །མིག་ནས་ཐུགས་རྗེ་རྒྱུན་གྱི་ཟེར་ཐག་ལས། འོད་གསལ་གྱི་སྣང་བས་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཁྱབ་པར་འཆར་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། འདིར་ནི་ཆོས་ཉིད་བར་དོ་བཤད། །འཆི་ཁ་ལས་ནི་ཐལ་བའི་ཚེ། །རྣམ་ཤེས་ནམ་མཁའ་དག་ལ་ཐིམ། །ནམ་མཁའ་འོད་གསལ་ལ་ཐིམ་དུས། །ཕྲ་རགས་སྣང་བ་ཀུན་འགགས་ཏེ། །དབང་པོ་ཀུན་ལྡན་འོད་ཀྱི་ལུས། །ལུས་དང་གྲིབ་མ་བཞིན་དུ་འགྱུར། །དེ་ཚེ་འོད་སྣང་དུ་མ་བུའི་ཚེ། ། མཁས་པ་སྣང་བ་མཆེད་པ་བཟུང༌། །ཞེས་པས།
以下是完整的漢語直譯: 專注觀察自己的手指,所有顯現都自然逆轉。此時,無情物動搖並聽到聲音,以如水中月般的顯現身體利益眾生。這包括:將覺性注入眾生使其成佛,將覺性注入無情物使其動搖發聲,將覺性注入臨終眾生使其在中陰解脫。 獲得對投生的自在:將覺性專注于手指后自然安住,即在此不顯而成佛。獲得對氣心的自在:無礙神通和能示現各種神變。 第四,四種確信:向上聽聞三寶功德也無希望和懷疑,向下聽聞六道苦及壽量也無希望和懷疑。 第八,中陰如何顯現有四: 首先,生處中陰如商主到達金洲的教授:在上師面前斷除聞思的增益,對光明顯現生起信心。 第二,臨終中陰如妙齡女照鏡的教授:清晰憶念法性中陰將顯現的自顯。此時,地融入地身體變重,水融入水口鼻水流出,火融入火身體熱量收斂,風融入風四肢擺動眼睛上翻,風融入識短暫昏迷,三滴血聚集於心間。識融入虛空時,意識顯現如秋天晴空般空明無別。 第三,法性中陰如鏡中清晰顯現容貌或孩子投入母懷的教授:當虛空融入光明時,從眼睛放出大悲相續光線,光明顯現遍滿世間。《超越》中說:"此處解說法性中陰,當從臨終超越之時,識融入清凈虛空,虛空融入光明之際,粗細顯現皆止息,具諸
མཁས་པ་སྣང་བ་མཆེད་པ་བཟུང༌། །ཞེས་པས། འོད་སྣང་མཆེད་པས་རང་སྣང་དུ་ཤེས་པས་གྲོལ་ལོ། །དེ་ནས་འོད་གསལ་ཟུང་འཇུག་གི་སྐུ་ལ་ཐིམ་པ་ནི། སྐད་ཅིག་དང་པོའི་ཁྲོ་བོའི་སྣང་བས་སྒྲ་འོད་ཟེར་གསུམ་དུ་སྣང་སྟེ། ཀློང་གསལ་ལས། དེ་ཚེ་སྒྲ་འོད་ཟེར་དུ་འཁྲིགས། །སྐུ་ཡི་སྣང་བས་སྐྲག་པར་ བྱེད། །ཅེས་པས། ཁྲོ་བོའི་གཟུགས་འཇིགས་སུ་རུང་བ་དང༌། འོད་གསལ་གྱི་ཟེར་མཚོན་ཆའི་རྣམ་པ་འདྲ་བ་དང༌། ཧཱུཾ་དང་ཕཊ་ཀྱི་སྒྲ་འབྲུག་སྟོང་ལྡིར་བ་ཙམ་འོང་བ་སེང་གེའི་གསོབ་མཐོང་བ་ལྟར་མཚང་ཕུག་ནས་རིག་སྟེ། རང་སྣང་དུ་ཤེས་པས་གྲོལ་ལོ། །དེ་ནས་ཞི་བའི་ཚོམ་བུའི་རིགས་ལྔའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྔ་ཚན་ལྔ་རིམ་གྱིས་ཕྱོགས་མཐར་ཁྱབ་པར་བརྒྱ་སྟོང་གྲངས་མེད་པ་འཆར་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། འཇུག་ཅིང་སྨིན་པའི་རླུང་ལ་ཡང༌། །ཕྱོགས་བཞི་མཚམས་དང་སྟེང་འོག་གྲུབ། །དེ་ལ་ཕྱོགས་ཀྱི་འོད་འདུས་པས། །རིགས་ལྔའི་སྐུ་ཡང་མངོན་པར་སྣང༌། །མཐིང་ག་དཀར་སེར་དམར་ལྗང་ནི། །སོ་སོའི་ཡུམ་དང་བཅས་པར་སྣང༌། །སོ་སོའི་ཚོམ་བུ་རྫོགས་པ་ལ། །ལྔ་ལྡན་བཅུ་ལྡན་བརྒྱ་ལྡན་དང༌། །ཚོམ་བུ་སྟོང་དང་འབུམ་ཕྲག་ནི། །བསམ་ངོ་རང་བཞིན་དག་པ་ཡི། ། བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་གྲངས་མེད་འཆར། །ཞེས་པས། རིགས་ལྔའི་སྐུ་ཤར་བའི་ཐུགས་ཀ་ནས། རང་གི་སྙིང་གར་ཟེར་ཐག་ཤར་བའི་ཚེ། གནད་གསུམ་གྱི་གདམས་ངག་དྲན་པར་བྱའོ། །དེའང་དང་པོ་འཇུག་པ་ཤེས་པའི་གནད་ལ་གཉིས་ལས། རིག་པ་འོད་ལ་འཇུག་པ་ནི་ཟེར་ཐག་འབྲེལ་བའི་ཚེ། རང་བཞིན་གྱི་བསམ་གཏན་ལ་གནས་པས་ངོས་གཟུང་ངོ༌། །འོད་རིག་པ་ལ་འཇུག་པ་ནི། སྣང་བ་དེ་ཀུན་རང་ལ་ཐིམ་པའི་ཚེ། མ་པང་བུ་འཇུག་གྀ་གནད་དྲན་པས་གྲོལ་ལོ། །གཉིས་པ་གྲོལ་བ་ལུས་ཀྱི་གནད་ནི། རང་ལུས་འོད་གསལ་དུ་ཡོད་པ་ལ་དང་པོ་ཤེས་པས་གྲོལ་ལོ། །མཐར་ཕྱིན་པ་ངོ་ཤེས་པའི་གནད་ནི། བར་སྣང་དུ་ངོ་ཤེས་པས་སྐད་ཅིག་ལ་ནང་གསལ་དུ་གྲོལ་ལོ། །དེར་གདིང་མ་ཐོབ་ན། དེ་ནས་ཟུང་འཇུག་ཡེ་ཤེས་ལ་ཐིམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། རང་གི་སྙིང་ག་ནས་འོད་ཀྱི་ཐག་པ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་གཅིག་འཆར་རོ། །དེའང་སྟེང་གི་ནམ་མཁའ་ལ་གྱེན་དུ་ཟུག་པར་སྣང་ངོ༌། །དེའི་དུས་སུ་རང་གིས་མ་ཡེངས་པར་བལྟས་པས། སྣང་བ་དེ་ཉིད་གཞན་དང་མ་འདྲེས་པར་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་བར་འཆར་ཏེ། དེའང་དང་པོ་མཐིང་ཁའི་སྣམ་བུའི་སྟེང་དུ། ཐིག་ལེ་ཟེར་དང་ལྡན་པ་མེ་ལོང་ཁ་སྦུབ་པ་ཙམ་སྟེ། དཔེར་ན་མུ་མེན་གྱི་ཕོར་པ་ཁ་སྦུབ་པ་ལྟ་བུ་ལ།
以下是完整的漢語直譯: 智者應持增盛顯現。"通過了知光明顯現的增盛為自顯而解脫。 然後,融入光明雙運身:第一剎那忿怒相顯現為聲光射線三者。《廣明》中說:"此時聲光射線交織,身相顯現令人驚懼。"忿怒身形可怖,光明射線如武器,吽和呸(ཕཊ་)的聲音如千雷轟鳴。如見獅子洞穴般刺透要害而了知,了知為自顯而解脫。 之後,寂靜聚五部五方五組壇城逐漸遍滿十方,顯現無量百千。《超越》中說:"入定成熟氣中,四方四隅上下成就。彼中方向光聚集,五部身亦明顯現。藍白黃紅綠,各自與佛母同顯。各自圓滿聚,五十百千萬,聚集千萬億,心境自性清凈,顯現不可言說無量數。" 當五部佛身心間放光至自心時,應憶念三要點教授。其中,首先了知入定要點有二:覺性入光明時,光線相連時,安住自然禪定而認知。光明入覺性時,一切顯現融入自身時,憶念如子入母懷要點而解脫。 第二,解脫身體要點:首先了知自身為光明而解脫。 最後,了知認知要點:在中陰認知而剎那解脫于內明。 若未獲得確信,則稱為融入雙運智慧。《日月雙運》中說:"從自心間顯現極細一光線。向上空中直立而現。此時自己專注觀察,彼顯現不與他混,極為廣大而現。首先在深藍色毛毯上,有帶光點如覆蓋的鏡子,譬如倒扣的瑪瑙碗,
དཔེར་ན་མུ་མེན་གྱི་ཕོར་པ་ཁ་སྦུབ་པ་ལྟ་བུ་ལ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཏིང་གདངས་དང་ལྡན་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ་ལ་འཚེར་བ། དེ་ཡང་རང་བཞིན་གྱི་ཐིག་ལེ་ལྔ་ལྔས་བརྒྱན་པའོ། །དེའི་མཐའ་དང་དབུས་མེད་པར་ཐིག་ལེ་དང་ཐིག་ཕྲན་གྱིས་བརྒྱན་པར་འཆར་རོ། །ཡང་དེའི་སྟེང་དུ་དཀར་པོའི་སྣམ་བུའི་སྟེང་དུ་ཐིག་ལེ་ཤིན་ཏུ་གསལ་ཞིང་དཀར་བའི་གདངས་ཆགས་པ། དཔེར་ན་ཤེལ་གྱི་ཕོར་པ་ཁ་སྦུབ་པ་ལྟ་བུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཏིང་གདངས་དང་བཅས་པ་འཆར་རོ། །ཡང་སེར་པོའི་སྣམ་བུའི་སྟེང་དུ་ཐིག་ལེ་གསེར་གྱི་ཕོར་པ་ཁ་སྦུབ་པ་ལྟ་བུ་འཆར་རོ། །དེའི་སྟེང་དུ་དམར་པོའི་སྣམ་བུ་ལ་ཐིག་ལེ་པདྨ་རཱ་གའི་ཕོར་པ་སྦུབ་པ་ལྟ་བུ་འཆར་རོ། །དེའི་སྟེང་དུ་འོད་ཟླུམ་པོ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་རྨ་བྱའི་གདུགས་ལྟར་འཆར་རོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་སྣང་བ་སྟེ། བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་རྩལ་མ་རྫོགས་པས་མི་སྣང་ངོ༌། །དེ་ནི་ཡེ་ཤེས་བཞི་སྦྱོར་གྱི་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཁོང་སེང་གི་ལམ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེའི་དུས་སུ་མི་འགྱུར་བ་གསེར་གྱི་ཐུར་མ་ལྟ་བུའི་གདམས་ངག་ནི་སྣང་བ་དེ་ལ་མ་ཡེངས་པར་རང་ངོ་ཤེས་པས་བལྟའོ། །དེར་ནི་རང་གྲོལ་ལོ། །དེར་གདེང་མ་རྙེད་ན། ཡེ་ཤེས་ལྷུན་གྲུབ་རིན་པོ་ཆེར་ཐིམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ་ལས། རིག་པ་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོའི་སྐུ་ལ་ཐིམ་པའི་ཚེ། རང་གི་སྣང་བ་ཁ་དོག་མཐིང་ག་ནམ་མཁའ་རྣམ་པར་དག་པའི་དཀྱིལ་ལྟ་བུ། ཐ་མ་འོད་ལྔའི་མུ་ཁྱུད་ཟླུམ་པོས་བསྐོར་བ་ནི། དཔེར་ན་ཉི་མ་འཇས་འཁྱིལ་བ་ལྟ་བུ་དབང་པོའི་ཁྱབ་ཚད་དུ་སྣང་ངོ༌། །དེའི་སྟེང་དུ་འོད་ཟླུམ་པོ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་ཞིག་གདུགས་ལྟར་འཆར་རོ། །ཅེས་སོ། །འདིའི་དུས་སུ་འཆར་ལུགས་བརྒྱད་འབྱུང་སྟེ། དེའང་རིག་པ་འདི་ཐུགས་རྗེ་ལྟར་ཤར་བས་འཁོར་འདས་རྒྱ་མ་ཆད། འོད་ལྟར་ཤར་བས་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་འོད་དུ་གསལ། སྐུ་ལྟར་ཤར་བས་ཤེས་པ་ཁ་ཕྱིར་མ་ཤོར། ཡེ་ཤེས་ལྟར་ཤར་བས་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཟང་ཐལ། གཉིས་མེད་ལྟར་ཤར་བས་རང་གི་ཤེས་པ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས། མཐའ་གྲོལ་ལྟར་ཤར་བས་ཤེས་པ་མཐའ་གང་ལའང་མི་གནས། མ་དག་པ་སྲིད་པའི་སྒོ་ལྟར་ཤར་བས་སྲིད་པའི་བྱུང་ཁུངས་མི་འགག དག་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོ་ལྟར་ཤར་བས་ཆོས་ཉིད་མ་བུ་འབྲེལ་བ་སྟེ། རིན་ཆེན་སྤུངས་པ་ལས། ཐུགས་རྗེ་ལྟ་བུར་འཆར་ཚུལ་ལས། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་སྐྱབས་པའི་གནས། །སྣང་བ་རང་གསལ་འགགས་མེད་ལས། །འོད་ལྔའི་གསལ་བྱེད་ཚུལ་དུ་སྣང༌། །
以下是完整的漢語直譯: 譬如倒扣的瑪瑙碗,具有智慧深邃光澤,極為明亮閃耀,又以五五自性明點裝飾。其邊緣和中心無分別地以明點和細線裝飾而顯現。 又在其上白色毛毯上,有極為明亮潔白光澤的明點,譬如倒扣的水晶碗,具有智慧深邃光澤而顯現。 又在黃色毛毯上,有如倒扣金碗般的明點顯現。 其上紅色毛毯上,有如倒扣紅寶石碗般的明點顯現。 其上顯現極為明亮的圓光,如孔雀傘。 這些是五智的顯現,但成所作智因未圓滿而不顯。這稱為四智合一的顯現,即金剛薩埵內升道。 此時,不變金針般的教授是:不散亂地以自我認知觀察彼顯現。於此自解脫。 若未獲得確信,則稱為融入任運智慧珍寶。前文說:"融入大任運覺性身時,自顯為深藍色如清凈虛空中央,最後為圓形五色光環所圍繞,譬如彩虹環繞太陽,顯現於感官範圍內。其上顯現極為明亮的圓光如傘。" 此時有八種顯現方式: 如大悲顯現,故輪涅無別; 如光明顯現,故一切顯現明為光明; 如身顯現,故覺性不外散; 如智慧顯現,故一切顯現通透; 如無二顯現,故自心專注安住; 如離邊顯現,故覺性不住任何邊; 如不凈輪迴門顯現,故輪迴源頭不斷; 如清凈智慧門顯現,故法性母子相連。 《寶積經》云:"從大悲顯現方式中,成為一切眾生的皈依處。從自明無礙顯現中,顯為五色光明照耀。
འོད་ལྔའི་གསལ་བྱེད་ཚུལ་དུ་སྣང༌། །མཁྱེན་པའི་སྣང་ཆ་མ་འགགས་པས། །ཡེ་ཤེས་དག་པའི་སྒོ་ཉིད་དུ། །སྣང་བ་འགགས་མེད་ལམ་ལྟར་ཤར། །རང་སྣང་ལུས་ཀུན་མཐའ་རྫོགས་ཕྱིར། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་སྐུ་ལྟར་སྣང༌། །ཤེས་པའི་ངོ་བོ་གཅིག་ཡིན་པས། །གཉིས་སུ་མེད་པ་ལྟར་ཡང་ཤར། །དེ་ཉིད་རང་སར་གནས་མེད་པས། །མཐའ་གྲོལ་ཆེན་པོའི་སྣང་བ་ནི། །ངེས་མེད་ལྷུན་གྲུབ་གཞི་ལ་སྣང༌། །རིག་པ་ཟང་ཐལ་ཚིག་རྫོགས་ཕྱིར། །དག་པ་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ཀྱི་སྒོ། །ངོ་བོ་ཉིད་དང་འབྲེལ་བ་འོ། །བྱུང་ཚུལ་འགགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བྱུང་ཁུངས་སོ། །མ་དག་འཁོར་བའི་སྒོ་ལྟར་ཡང༌། ཁྱབ་བྱེད་སྣང་བའི་ཆ་ལས་ཤར། །ཞེས་སོ། དེའི་ཚེ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་གྱད་ཀྱི་མདའ་ལྟ་བུའི་གདམས་ངག་ནི། རང་སྣང་རང་ངོ་ཤེས་པས་གྲོལ་བ་དེའི་ཚེ། མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་ཕྲག་དྲུག་འཆར་ཏེ། དབང་པོའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག །སེམས་ལས་སུ་རུང་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག ། ཤེས་རབ་ལ་དབང་ཐོབ་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག །ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག །ཆོས་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་མཐོང་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག །སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཁྱེན་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་མཐོང་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་འཆར་ཏེ། ཀློང་གསལ་ལས། དེ་ཚེ་རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལ། མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་འཆར་ཏེ། ཞེས་སོ། དེ་ཚེ་ཡར་གཞིའི་སྣང་བ་ཀ་དག་ཆེན་པོ་གསལ། ཐད་ཀར་རིགས་ལྔ་གཙོ་འཁོར་གྱི་ཚོམ་བུ་གསལ། མར་འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་གི་སྐྱེ་གནས་དང༌། ལས་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་ཚེ་ཚད་ལ་སོགས་པ་གསལ་ལོ། །དེ་ལྟར་མཐོང་བའི་གཞི་ལས་གྲོལ་བ་ནི། རྗེས་སུ་དྲན་པ་ལས་བྱུང་སྟེ། བླ་མ་དང་གདམས་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པས་རང་སྣང་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པར་སྤྱོད། ལྟ་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པས་སྔར་འདྲིས་ཀྱི་མི་དང་འཕྲད་པ་ལྟར་རང་ངོ་ཤེས་སོ། །སྒོམ་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པས་ཞག་ལྔར་བསམ་གཏན་ལ་གནས། སྤྱོད་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པས་རང་སྣང་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་སྤྱོད། ལམ་རྗེས་སུ་དྲན་པས་བར་དོའི་ཆོས་ཉིད་ལ་དབང་བསྒྱུར། ལྷ་རྗེས་སུ་དྲན་པས་རང་སྣང་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གྲོལ། སྐྱེ་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པས་རང་བཞིན་སྤྲུལ་སྐུའི་ཞིང་ཁམས་སུ་དབུགས་འབྱིན། མི་བརྗེད་པའི་གཟུངས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པས་སྔར་མ་ཐོབ་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་འཆར་རོ། །དེ་ལྟར་ལྷུན་གྲུབ་རིན་པོ་ཆེར་གྲོལ་བའི་སྐད་ཅིག་གསུམ་པ་ལ། ཐིམ་ལུགས་བརྒྱད་དུས་གཅིག་ལ་འབྱུང་སྟེ། 以五光明顯現的方式顯現。因智慧的顯相不被阻礙,于清凈智慧之門中,顯現無礙之道。因自顯身體圓滿究竟,顯現如一切法之身。因覺性本為一體,亦顯現無二。因其自身無住,大解脫之顯現,顯現於無定自成之基。因覺性通達語言圓滿,清凈智慧之門,與本性相連。因生起方式無礙,是眾生的來源。雖如不凈輪迴之門,從遍滿顯現的部分而生。
如是說。此時不退轉如勇士之箭的教誨是:當由認知自顯自性而解脫時,會顯現六組六種神通:六種感官神通、六種心自在神通、六種智慧自在神通、六種見智慧識別的神通、六種如實見法性的神通、六種如實見佛智的神通。如《廣明》中說:"彼時彼善男子,將顯現六種神通。"
此時上方基礎顯現大本凈光明,正面顯現五部主尊眷屬之聚,下方顯現六道眾生的生處、業、苦及壽量等。如是從所見之基而解脫,是由隨念而生:隨念上師和教言而於自顯中無二而行。隨念見解而如遇故人般認知自性。隨念禪修而住於五日禪定。隨念行為而行於自顯清凈法性。隨念道而掌控中陰法性。隨念本尊而解脫于自顯壇城。隨念生處而於自性化身剎土中呼吸。獲得不忘總持和三昧,未曾獲得的法也會顯現。
如是于自成珍寶解脫的第三剎那,八種融入方式同時發生:
ཐིམ་ལུགས་བརྒྱད་དུས་གཅིག་ལ་འབྱུང་སྟེ། ཐུགས་རྗེ་ཐུགས་རྗེ་ལ་ཐིམ་པ་ནི། ཉི་མ་རྒས་པའི་ཟེར་འདུས་པ་ལྟར། རིགས་དྲུག་གི་སྣང་ཆ་རང་ལ་འདུས་པས་མ་དག་པ་འཁོར་བའི་མིང་མེད། འོད་འོད་ལ་ཐིམ་པས་འཇའ་ཚོན་ནམ་མཁའ་ལ་ཡལ་བ་ལྟར། ཁ་དོག་མཚན་མའི་སྣང་བ་མེད་པས་སྟོང་པ་ངོས་བཟུང་དང་བྲལ་བའི་དབྱིངས་སུ་རོ་གཅིག །སྐུ་སྐུ་ལ་ཐིམ་པས་བུམ་པའི་སྐུ་ལྟར་ཤེས་བྱ་ནང་དུ་གསལ་བས་མཚན་མ་རིས་ཅན་གྱི་ཞལ་ཕྱག་ཏུ་མ་གྲུབ་པས་རང་ངོ་རྣམ་པར་དག །ཡེ་ཤེས་ཡེ་ཤེས་ལ་ཐིམ་པས་མ་པང་དུ་བུ་ཞུགས་པ་ལྟར་ཆོས་ཉིད་མ་དང་བུ་རིག་པ་གཉིས་འདྲེས་པས་གཉིས་མེད་གཅིག་ཏུ་གྱུར། གཉིས་མེད་གཉིས་མེད་ལ་ཐིམ་པས་ཆུ་བོ་ལ་ཆུ་བོ་ཐིམ་པ་ལྟར་གདོད་མའི་ངང་དུ་གྲོལ་བས་ཆོས་སྐུར་རོ་གཅིག །མཐའ་གྲོལ་མཐའ་གྲོལ་ལ་ཐིམ་པས་ནམ་མཁའ་ལ་ནམ་མཁའ་ཐིམ་པ་ལྟར་སྟོང་པ་ལ་གཏད་པའི་ཡུལ་མེད་པས། དམིགས་གཏད་དང་ཆེད་འཛིན་ལས་འདས། མ་དག་པ་འཁོར་བའི་སྒོ་དག་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོ་ལ་ཐིམ་པས་སྦྲའི་ཆོན་ཐག་བསྡུས་པ་ལྟར་ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་ལ་འདུས་པས་སྐུ་གསུམ་དུ་འདུ་འབྲལ་མེད། དག་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོ་ངོ་བོ་ལ་ཐིམ་པས་སེང་གེས་གངས་ཟིན་པས། ཡ་ང་བག་ཚ་དང་བྲལ་བ་ལྟར་གདོད་མའི་གཞི་ལ་ནང་གསལ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པའི་དགོངས་པ་ལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའོ། །དེ་སྐད་དུའང་སྔ་མ་ལས། རོལ་པ་ཙམ་དུའང་སྔ་མ་ལས། རོལ་པ་ཙམ་དུ་ཐིམ་ལུགས་བརྒྱད། །ཡོན་ཏན་ཚུལ་དུ་འདི་ལྟ་བུ། ཐུགས་རྗེ་ཉིད་ནི་ཐུགས་རྗེ་ལ། རང་གི་ངོ་བོ་རང་ཐིམ་པས། དཔེར་ན་ཉི་མའི་སྙིང་པོ་ལ། རང་གི་ཟེར་རྣམས་ཐིམ་པ་ལྟར། །རང་གི་གདངས་དང་བཅས་པ་ཡིས། །གཟིགས་སྣང་ཐམས་ཅད་མྱ་ངན་འདའ། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་དབང་པོའི་ཁྱད་པར་གྱིས་སྐད་ཅིག་མ་གསུམ་དང་ཞག་ལྔ་དང་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་གིས་གྲོལ་བར་བཤད་པ་ནི། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། དེ་ལྟར་ན་དབང་པོ་ནི་གསུམ་སྟེ། རབ་ཀྱིས་སྐད་ཅིག་མ་གསུམ་ལ་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ། །འབྲིང་གིས་ཞག་ལྔ་ན་བརྟན་པ་ཐོབ་པ་ཡང་ཡོད་དེ། ཐ་མས་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ན་བརྟན་པ་ཐོབ་པར་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཐ་རྣམས་ནི་རང་བཞིན་སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་ཞིང་ཁམས་སུ་དབུགས་ཕྱུང་ནས་བར་དོ་མེད་པར་སངས་རྒྱས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །བཞི་པ་སྲིད་པ་བར་དོ་ལ་ལས་ཀྱི་འཕྲོ་མཐུད་པ་ཡུར་བ་ཁ་ཆད་ལ་ཝ་འཛུགས་པ་ལྟ་བུའི་གདམས་ངག་ནི། དེ་ལྟར་ཤར་ཡང་བརྟན་པ་མ་ཐོབ་ན། སྲིད་པའི་བར་དོ་ལ་ཕྱེད་སྔ་མ་དང་ཕྱེད་ཕྱི་མའི་སྣང་བས།
八種融入方式同時發生:
悲心融入悲心,如衰老的太陽光聚集,六道的顯相聚集於自身,不凈輪迴之名消失。
光融入光,如彩虹消融于虛空,無色相標誌的顯現,融為一味于離執空性境界。
身融入身,如瓶中身,內在明瞭所知,無相貌特徵的面容手印,自性清凈。
智慧融入智慧,如子入母懷,法性母與覺性子融合,成為無二一體。
無二融入無二,如河流匯入河流,解脫于本初狀態,與法身融為一味。
究竟解脫融入究竟解脫,如虛空融入虛空,空性無所緣對像,超越執著和刻意。
不凈輪迴之門融入清凈智慧之門,如收起帳篷繩索,匯聚于唯一明點,三身不離不合。
清凈智慧之門融入本性,如獅子佔據雪山,遠離恐懼畏縮,于本初基礎內明不變的證悟中自然成就。
如前所說:"僅以遊戲方式,八種融入方式,以功德方式如是:悲心自身融入悲心,如太陽精華,自身光芒融入,連同自身光輝,一切所見相皆涅槃。"
又因根器差別,說有以三剎那、五日和二十一日而解脫。如《日月交會》中說:"如是根器有三:上等者三剎那得解脫。中等者五日獲得穩固。下等者二十一日必定獲得穩固。又下等者在自性化身剎土中呼出氣息,無中陰而成佛。"
第四、中陰續業如接續斷流的教誨: 如是顯現但未獲得穩固時,在中陰前半與後半的顯現中...
དབང་པོ་ཀུན་ཚང་ཞིང་ལས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་ཐོགས་པ་མེད་པས་འགྲོ་དྲུག་སོ་སོའི་སྣང་བ་ལ་སྤྱོད་པ་རྨི་ལམ་གྱི་ལུས་ལྟར་སྣང་བའི་ཚེ། རབ་ཀྱིས་བདེན་མེད་དུ་ཤེས་པས་གྲོལ། འབྲིང་གིས་ཡི་དམ་ལྷའི་བསྐྱེད་རིམ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུས་མངལ་སྒོ་བཀག་ནས་ཞིང་དག་པར་སྐྱེ། ཐ་མས་སྐྱབས་འགྲོ་དང་སེམས་བསྐྱེད་བྱས་ནས་མངལ་སྒོ་བཟང་པོ་འདམ་པའོ། །དེའང་འགྲོ་དྲུག་གི་མངལ་སྒོ་དྲུག་ལ། སྐྱེད་མོས་ཚལ་དང་གཞལ་མེད་ཁང་ལྷ། ནམ་རྨུགས་པ་དང༌། སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་དབུས་མི། འོད་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལྷ་མ་ཡིན། ཕུག་པ་དང༌། སྤྱིལ་པོ་བྱོལ་སོང༌། གྲོག་པོ་ཡི་དྭགས། མུན་ནག་ཆར་ཐིབས་དམྱལ་བའི་སྐྱེ་གནས་ སོ། །དེའི་ཚེ་ངན་པ་རྣམས་ལ་གཟབས་ཏེ། བཟང་པོ་ལ་ཕ་མ་ཡི་དམ་གྱི་ལྷ་ཡབ་ཡུམ་དུ་གསལ་བཏབ་ནས། ཞུགས་པས་མི་ལུས་རིན་པོ་ཆེ་ཐོབ་ནས་ཟབ་མོའི་གདམས་པ་དང་འཕྲད་དེ་འཚང་རྒྱའོ། །བར་དོའི་གྲོལ་ཚུལ་ལོ། །དགུ་པ་རང་བཞིན་སྤྲུལ་སྐུའི་སྣང་ཚུལ་ནི། ཆོས་འདྀའི་དབང་པོ་ཡང་མཐའ་རྣམས་སྲིད་པའི་བར་དོ་ལ་རྨི་ལམ་གྱི་ཆ་ཙམ་སྣང་བ་ལས། ཆོས་ཉིད་བདེན་པའི་བྱིན་རླབས་ཀྱིས། རང་བཞིན་སྤྲུལ་སྐུའི་ཞིང་དུ་སྐྱེ་བ་ནི་རང་ཤར་ལས། བདེན་པ་མཐོང་བའི་གང་ཟག་ནི། རྟོགས་པ་རྒྱུད་ལ་མ་སྐྱེས་ཀྱང༌། ཕྱོགས་བཅུ་སྤྲུལ་པའི་ཞིང་ཁམས་སུ། གནས་ནས་མཐར་ཕྱིན་གྲོལ་བར་འགྱུར། ཞེས་པས། རྨི་ལམ་སད་པའི་ཚུལ་ཙམ་དུ་ཤར་ཕྱོགས་མངོན་པར་དགའ་བའི་ཞིང་ཁམས་སུ་རྡོ་རྗེ་རིགས་ཀྱི་སྤྲུལ་པའི་ཞལ་མཐོང༌། ལྷོ་དཔལ་དང་ལྡན་པའི་ཞིང་ཁམས་སུ་རིན་ཆེན་རིགས་ཀྱི་སྤྲུལ་པས་དབང་བསྐུར། ནུབ་པདྨ་བརྩེགས་པའི་ཞིང་ཁམས་སུ་པདྨ་རིགས་ཀྱི་སྤྲུལ་པས་མངོན་སུམ་དུ་ལུང་བསྟན། བྱང་ལས་རབ་རྫོགས་པའི་ཞིང་དུ་ལས་ཀྱི་རིགས་ཀྱི་སྤྲུལ་པས་བག་ཆགས་ཀྱི་མཐའ་ཟད་པར་བྱས་ཏེ། དེ་ཉིད་དུ་ཁྲོ་བོའི་ཞིང་སྣང་དུར་ཁྲོད་མེ་རི་འབར་བ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་གྲོལ་ལོ། །བཅུ་པ་ནི་ཡེ་ཐོག་དང་པོའི་གཞིར་གྲོལ་ཏེ། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། གྲོལ་བ་ཉིད་ནི་ཐོག་མ་འོ། །ཞེས་པས་དེར་གྲོལ་བའི་ཚེ། ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་གསུམ་དུ་གནས་ཏེ། 具足諸根且業力神變無礙,如夢中身體般顯現於六道各自的顯相中時:上等者知其無實而解脫。中等者以如幻的本尊生起次第堵塞胎門,轉生清凈剎土。下等者皈依發心后選擇善妙胎門。
六道胎門有六:天界為遊園和宮殿;人界為陰暗處和人群中;阿修羅為光輪;畜生為洞穴和草棚;餓鬼為裂縫;地獄為黑暗密雨處。
此時應謹慎避開惡劣處,對善妙處觀想父母為本尊佛父佛母,入胎后獲得珍貴人身,遇到甚深教法而成佛。這是中陰解脫方法。
第九、自性化身的顯現方式: 此法最下根者在中陰中僅如夢境般顯現,由法性真諦加持力而生於自性化身剎土。如《自現》中說:"見真諦之補特伽羅,雖未在相續中生起證悟,但住於十方化身剎土,終將獲得究竟解脫。"
如夢醒般,在東方現前喜樂剎土見到金剛部化身之面,在南方具德剎土接受寶生部化身灌頂,在西方蓮花疊層剎土得到蓮花部化身親自授記,在北方圓滿事業剎土由業部化身令習氣窮盡。就在那裡,見到忿怒尊剎土顯現如火焰燃燒的尸林,僅見即解脫。
第十、解脫于本初基礎: 如《珍珠串》所說:"解脫即是本初。"解脫時安住于本性、自性、悲心三者。
ངོ་བོ་ཆོས་སྐུ་ཀ་དག་ཆེན་པོ། རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་རང་གསལ་ཆེན་པོ། ཐུགས་རྗེ་ཀུན་ཁྱབ་རིག་སྟོང་ཆེན་པོར་བཞུགས་ཏེ། འཁོར་བའི་རྒྱུ་མ་རིག་པ་དང༌། སྒྲིབ་གཉིས་ཆ་དང་བཅས་པའི་མུན་པ་སངས། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཁྱེན་པ་མ་ལུས་པ་རྫོགས་ཏེ། རང་ཤར་ལས། མཚན་མར་འཛིན་པའི་འཁོར་བ་སངས། །ཡེ་ཤེས་སྐུ་ཉིད་དོན་ལ་རྒྱས།། སངས་རྒྱས་ཞེས་ཀྱང་དེ་ལ་བྱ། །ཞེས་སོ། །དེ་ཚེ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ། ཆོས་སྐུ་ནང་གསལ་ཆེན་པོ་ལས་མ་གཡོས་བཞིན་དུ་སྤྲུལ་སྐུ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དང༌། མི་བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཞི་ཁྲོ་སོ་སོའི་དཀྱིལ་འཁོར་རྫོགས་པར་འོག་མིན་ན་གསལ་བས། ས་གནས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་སྣང་ཞིང་དོན་བྱེད་ལ། ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ལ་སོགས་པ་འགྲོ་བ་འདུལ་བ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ། ལོངས་སྐུ་ལས་མ་དག་པའི་ཞིང་དུ་སྣང་བ་ནི། ནམ་མཁའི་ཟླ་བ་ལས་ཆུ་ཟླ་ལྟར་ཤར་ཞིང༌། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱེད་ཅིང༌། དེ་ལས་མ་དག་པ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་སོ་སོ་གང་འདུལ་དུ་ཚངས་པ་ལ་སོགས་པ། འགྲོ་དྲུག་ཕལ་པའི་གཟུགས་དང༌། སྐྱེ་རྒས་ན་འཆི་དང་གཟེངས་དང་ཟམ་པ་དང༌། ནོར་བུ་ལ་སོགས་པར་སྤྲུལ་ནས། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་དང་མཐུན་པར་དོན་བྱེད་དེ། ནམ་གདུལ་བྱ་མེད་པ་དེའི་ཚེ། ཆུ་སྣོད་མེད་པ་ལས་ཟླ་བ་མི་སྣང་བ་ལྟར་གདོད་མའི་གཞི་ནང་གསལ་ཉིད་དུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་བོ། །དེ་ལྟར་བདག་བློ་རིན་ཆེན་བང་མཛོད་ལས། །ཚིག་དོན་ཕུན་ཚོགས་འདོད་དགུའི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱིས། །སྐལ་ལྡན་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་རྣམ་དགའ་བསྐྱེད་དེ། །ལྷུན་གྲུབ་ས་ལ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོར་ཤོག །ཚུལ་འདི་མཁའ་འགྲོ་སྙིང་ཏིག་གསང་བའི་ལམ། །ཚེ་གཅིག་སངས་རྒྱས་སྒྲུབ་བྱེད་ཐེག་པའི་མཆོག །དགོངས་གཏེར་སྙིང་པོ་མི་ཡུལ་འཇིག་རྟེན་དུ། །དྲི་མེད་འོད་ཟེར་བདག་གིས་སྣང་བར་བྱས། །ལྷུན་པོ་རྒྱ་མཚོ་ནམ་མཁའ་གནས་ཀྱི་བར། །ཆོས་ཚུལ་འདིས་ཀྱང་འགྲོ་བའི་དོན་བྱེད་ཅིང༌། །སྲིད་པའི་འཁོར་བ་མ་ལུས་རབ་སྟོངས་ནས། །གཞི་རྫོགས་གདོད་མའི་ངང་དུ་ཕྱིན་པར་ཤོག །གངས་རི་ཐོད་དཀར་ཨོ་རྒྱན་རྫོང་ཉིད་དུ། །འོད་ཟེར་གོ་ཆས་གསོལ་བ་བཏབ་པའི་ངོར། །པདྨ་ལས་འབྲེལ་རྩལ་གྱིས་ལེགས་པར་བཀོད། །འགྲོ་བའི་དོན་གཉིས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་ཤོག །ཚིག་དོན་རིན་པོ་ཆེའི་བང་མཛོད་ཅེས་བྱ་བ། པདྨ་ལས་འབྲེལ་རྩལ་གྱིས་གངས་རི་ཐོད་དཀར་དུ་སྟོན་གསུམ་མེ་ཏོག་དང་འབྲས་བུ་སྨིན་པའི་ཚེ་བཀོད་པ་རྫོགས་ སོ།། །། དགེ་ཞིང་བཀྲ་ཤིས།«མེས་པོའི་ཤུལ་བཞག་ལས། ཀློང་ཆེན་རབ་འབྱམས་ཀྱི་གསུང་འབུམ། ༼༧༽ཚིག་དོན་རིན་པོ་ཆེའི་བང་མཛོད།»
安住于本性法身大本凈、自性任運自明大圓滿、悲心遍及覺空大圓滿。消除了輪迴之因無明和二障及其殘餘的黑暗,圓滿了一切智慧的了知。如《自現》所說:"消除執相的輪迴,智慧身本義廣大,此即稱為佛。"
此時為利眾生,不離法身內明大光明而顯現報身圓滿受用身毗盧遮那、不動佛等各自寂忿本尊壇城,於色究竟天清晰顯現,為地位菩薩所見並利益他們。釋迦牟尼等調伏眾生的化身,從報身顯現於不凈剎土,如空中月亮映現水中月,利益凡夫眾生。更下層的化身隨各自所化現為梵天等六道凡夫形象,以及生老病死、橋樑、如意寶等,隨順眾生心意而利益他們。當無所化眾生時,如無水器則月不現,任運安住于本初基礎內明中。
如是從我心意珍寶藏中,以圓滿詞義如意受用,令有緣眾生生歡喜,愿于任運成就地成為普賢王。此乃空行心要秘密道,一產生佛之最勝乘,意藏精華於人間世界,由我無垢光明顯現。愿此法門如須彌山、大海、虛空般長久利益眾生,徹底清空輪迴,迴歸圓滿本初狀態。于冰雪皚皚的烏金宮中,應光明鎧甲祈請而作,由蓮花緣起力善巧撰述,愿眾生二利任運成就。
此《詞義珍寶藏》由蓮花緣起力于冰雪皚皚處在秋三月花果成熟時撰寫完成。善哉吉祥。